Hakim Mahkamah Tinggi, Datuk Raja Ahmad Mohzanuddin Shah Raja Mohzan, yang kini telah ditukarkan ke Mahkamah Tinggi Ipoh, akan terus kekal mendengar dan mengendalikan perbicaraan kes berkenaan.

Semasa prosiding pengurusan kes di dalam kamar pada Khamis, mahkamah telah menetapkan tarikh 27 hingga 29 Januari serta 1 hingga 5 Mac tahun depan bagi mendengar perbicaraan kes tersebut.

Ketika ditemui pemberita selepas prosiding selesai, peguam yang mewakili Yusoff, Muhammad Rafique Rashid Ali mengesahkan bahawa perbicaraan itu akan dikendalikan secara dalam talian menerusi aplikasi Zoom dan pihak media dibenarkan untuk membuat liputan sepanjang kes berlangsung.

Peguam itu turut mengulangi penegasan bahawa anak guamnya tidak melarikan diri dari negara ini, sebaliknya seperti yang telah dinyatakan sebelum ini, sedang berada di United Kingdom (UK) bagi memohon perlindungan suaka.

Dalam kes saman sivil ini, Anwar diwakili oleh bekas Presiden Badan Peguam Malaysia (Malaysian Bar), Christopher Leong.

Terdahulu pada 30 September lalu, Raja Ahmad telah membenarkan permohonan Anwar supaya beberapa persoalan permulaan (preliminary issues) diputuskan terlebih dahulu sebelum perbicaraan penuh kes sivil tersebut dimulakan.

Anwar memohon supaya beberapa isu berkaitan pergerakan serta kehadiran Yusoff di kediaman peribadi beliau pada hari kejadian serangan seksual yang didakwa berlaku — iaitu pada 2 Oktober 2018 — diputuskan terlebih dahulu sebelum perbicaraan utama bermula.

Dalam keputusannya sebelum ini, Raja Ahmad menjelaskan bahawa sekiranya persoalan permulaan itu diputuskan memihak kepada Yusoff, maka skop perbicaraan penuh akan dipersempitkan kepada persoalan sama ada insiden serangan berkenaan benar-benar berlaku. Sebaliknya, beliau menambah bahawa jika mahkamah membuat keputusan yang memihak kepada Anwar, maka tuntutan saman Yusoff itu akan berakhir di situ.

Bagaimanapun, hakim berpandangan bahawa persoalan permulaan tersebut tidak boleh ditentukan semata-mata menerusi afidavit seperti yang dipohon oleh Anwar, sebaliknya perlu dijalankan melalui keterangan lisan di mana saksi-saksi akan tertakluk kepada sesi pemeriksaan balas.

“Berhubung perjalanan perbicaraan ini, ia hendaklah dikendalikan menerusi aplikasi Zoom dan kekal terbuka kepada orang awam mengikut kaedah yang telah saya gariskan,” kata Raja Ahmad.

Beliau turut menegaskan bahawa pihak media wajar dibenarkan membuat liputan ke atas prosiding berkenaan sambil memetik prinsip undang-undang kes bahawa “keadilan terbuka merupakan prinsip asas dalam kebanyakan sistem perundangan, yang berakar umbi daripada gagasan bahawa keadilan bukan sahaja mesti dilaksanakan, malah mesti dilihat telah dilaksanakan”.

Yusoff memfailkan tindakan saman sivil tersebut pada Julai 2021, di mana beliau mendakwa bahawa susulan laporan polis yang dibuatnya berhubung insiden berkenaan, dirinya telah dituduh berkomplot untuk menjatuhkan Anwar serta merosakkan kerjaya politik Presiden PKR itu. Beliau mendakwa insiden serangan seksual serta tuduhan tersebut telah menjejaskan kesihatan mentalnya. — The Edge Malaysia

Menurut kenyataan syarikat itu pada Rabu, Google akan membina hab-hab pengkomputeran baharu selain melabur dalam keterjaminan bekalan air tempatan, penjanaan tenaga elektrik serta program latihan kemahiran untuk rakyat Malaysia. Pelaburan berskala besar itu dijadualkan berlangsung sepanjang tahun 2027 dan 2028.

Langkah Google ini menyertai deretan firma teknologi global lain yang sedang giat mengembangkan operasi di negara ini, didorong oleh faktor kos yang relatif kompetitif, infrastruktur yang boleh dipercayai serta kedudukan strategik yang berhampiran dengan hab perniagaan serantau seperti Singapura. Malaysia kini muncul sebagai hab pusat data utama di Asia Tenggara selepas berjaya menarik pelaburan daripada syarikat-syarikat gergasi termasuk Oracle Corp., Amazon.com Inc., Alibaba Group Holding Ltd. dan ByteDance Ltd. — yang kesemuanya memerlukan kapasiti storan serta pemprosesan lebih besar apabila penggunaan perkhidmatan AI yang memerlukan data intensif semakin meningkat.

Menurut Google, fasa pembinaan kampus-kampus pusat data baharu itu dalam tempoh dua tahun akan datang dijangka menyumbang tambahan AS$1.1 bilion (sekitar RM4.8 bilion) kepada ekonomi Malaysia serta menyokong lebih 37,000 peluang pekerjaan tempatan setiap tahun. Sebaik sahaja beroperasi sepenuhnya kelak, pusat-pusat data berkenaan dijangka mengekalkan lebih 9,000 pekerjaan tempatan setahun, merangkumi juruteknik, jurutera mekanikal dan elektrikal, serta pengurus logistik dan keselamatan.

Peruntukan pelaburan itu “mencerminkan keyakinan kami terhadap kekuatan kepimpinan Malaysia, tenaga kerjanya yang berkemahiran tinggi, serta kesungguhan negara ini dalam menjayakan transformasi digital,” kata Presiden dan Ketua Pegawai Pelaburan Alphabet, Ruth Porat pada satu majlis di Kuala Lumpur yang turut dihadiri oleh Perdana Menteri, Datuk Seri Anwar Ibrahim.

Anwar dalam ucapannya berkata, pelaburan Google itu menghormati sumber-sumber negara serta membuktikan kepercayaan tinggi terhadap keupayaan rakyat Malaysia. “Negara kita memiliki kestabilan, bakat serta cita-cita besar untuk muncul sebagai kuasa utama digital yang unggul di Asia Tenggara,” tegas beliau.

Terdahulu pada awal minggu ini, Google telah mengumumkan pembiayaan berjumlah AS$160 juta (kira-kira RM700 juta) bagi membangunkan infrastruktur air guna sama di Negeri Sembilan, khusus untuk menyokong perancangan operasi pusat datanya di samping memberi manfaat bekalan air kepada komuniti setempat. — Bloomberg

Menerusi surat rasmi bertandatangan beliau yang bertarikh 4 November 2026 itu, negarawan berusia 101 tahun berkenaan meluahkan rasa amat terharu dan berterima kasih atas kehadiran orang ramai yang masih tidak putus-putus menziarahi pusara serta menitipkan doa buat Allahyarhamah.

Dalam warkah lima perkara tersebut, Dr Mahathir turut memohon maaf secara terbuka kerana tidak dapat kerap ke tanah perkuburan bagi menyantuni para penziarah, selain memohon pengertian orang ramai kerana tidak mampu membalas setiap pucuk surat serta ucapan takziah satu persatu.

Berikut merupakan teks penuh warkah Tun Dr Mahathir bin Mohamad:

TERIMA KASIH SEKALI LAGI

1. Hasmah telah pergi lebih sebulan tetapi masih ramai yang menziarah pusaranya.

2. Saya merasa amat terharu dan berterima kasih dengan kehadiran serta doa yang tidak putus-putus untuk Hasmah.

3. Saya ingin minta maaf kerana tidak dapat sering ke pusara dan bertemu dengan yang datang menziarah pusara isteri saya.

4. Begitu juga dengan surat-surat, ucapan-ucapan takziah yang diterima. Saya tidak dapat nak jawab satu persatu.

5. Saya cuba jawab seberapa mampu.

DR. MAHATHIR BIN MOHAMAD — 4 November 2026, Putrajaya.

Panel tiga hakim Mahkamah Rayuan yang diketuai oleh Datuk Azman Abdullah turut menolak permohonan pihak pendakwaan supaya mahkamah mempertimbangkan pengendalian prosiding secara dalam talian menerusi aplikasi Zoom, sambil menegaskan mahkamah tidak mahu mencipta preseden yang tidak perlu dengan membuat pengecualian dalam kes berkenaan.

Keputusan itu dibuat selepas Timbalan Pendakwa Raya, How May Ling memaklumkan kepada mahkamah bahawa pihak berkuasa di United Kingdom (UK) dan Ireland masih gagal mengesan Yusoff atau menyerahkan notis tersebut kepadanya, walaupun bantuan telah dipohon daripada pihak Interpol di UK.

Menurut How, prosiding pada Rabu merupakan pengurusan kes kali kedua di hadapan panel rayuan berkenaan dan pihak pendakwaan telah dimaklumkan pada bulan lalu bahawa usaha untuk mengesan Yusoff masih belum membuahkan hasil. Pihak berkuasa juga tidak mempunyai sebarang maklumat lanjut berhubung permohonan suaka beliau.

Sehubungan itu, pihak pendakwaan memohon satu lagi tarikh pengurusan kes bagi membolehkan usaha lanjut dilakukan untuk mengesan dan menyerahkan notis kepada Yusoff, di samping meminta mahkamah mempertimbangkan agar prosiding dijalankan menerusi Zoom bagi memudahkan kehadiran responden.

How memaklumkan bahawa barisan peguam Yusoff sebelum ini pernah menyatakan bahawa mereka masih berhubung dengan anak guam mereka dan mempunyai arahan untuk mewakilinya dalam rayuan tersebut.

Bagaimanapun, dua lagi hakim yang menganggotai panel berkenaan, iaitu Datuk Hayatul Akmal Abdul Aziz dan K Muniandy, mempersoalkan sama ada mahkamah boleh meneruskan pendengaran rayuan sekiranya responden tidak dapat dikesan dan keberadaannya masih tidak diketahui.

How cuba meyakinkan panel hakim bahawa prosiding secara dalam talian dapat membuktikan kesediaan Yusoff untuk mencabar rayuan pihak pendakwaan sekali gus memudah cara kehadirannya.

Azman bagaimanapun membangkitkan persoalan mengenai apakah yang bakal berlaku sekiranya sistem dalam talian mengalami gangguan teknikal atau Yusoff tiba-tiba keluar meninggalkan prosiding berkenaan.

“Mahkamah ini tidak mahu mencipta preseden yang tidak perlu dalam kes ini. Walaupun pihak pendakwaan mungkin mahu meneruskan pendengaran rayuan, mahkamah ini tidak boleh dilihat seolah-olah terlalu terikat untuk mencari responden (Yusoff) walau di mana sahaja dia berada, sekalipun dia berada di hujung dunia,” katanya.

“Beginilah. Jika kamu dapat menemuinya, bawalah dia ke hadapan mahkamah ini.

“Cuba dan gunakan segala saluran yang ada untuk mengesannya serta menyerahkan notis tersebut. Jika kamu pergi ke rumahnya pada jam 11 pagi dan dia tiada di situ, pergilah ke tempat kerjanya atau datang semula pada waktu atau hari yang lain untuk menyerahkan notis berkenaan kepadanya.

“Gunakan kebijaksanaan kamu dan lakukan sedaya upaya untuk menyerahkan notis supaya dia hadir,” tegas hakim itu.

Muniandy dan Hayatul turut menegaskan bahawa panel hakim tidak boleh dilihat membuat pengecualian dengan membenarkan prosiding rayuan jenayah itu dikendalikan menerusi aplikasi Zoom.

“Pihak pendakwaan mesti mengambil langkah-langkah yang sewajarnya dan melakukan apa yang ditetapkan bagi mengesan serta menyerahkan notis kepadanya. Kami tidak mahu mencipta satu preseden baharu,” kata mereka.

Susulan penegasan itu, How memaklumkan bahawa pihak pendakwaan memohon satu tarikh pengurusan kes yang baharu bagi meneruskan usaha mengesan dan menyerahkan notis kepada Yusoff.

Peguam bela Yusoff, Muhammad Rafique Rashid Ali yang hadir bersama peguam Nur Mustanir Mohd Nor, memberitahu panel hakim bahawa mahkamah wajar memberi pertimbangan terhadap Seksyen 314 Kanun Tatacara Jenayah berhubung ketidakhadiran responden, sambil berhujah bahawa pihak pendakwaan tidak boleh meneruskan rayuan tanpa kehadiran anak guamnya.

“Saya telah menyatakan bahawa anak guam saya bersedia untuk membersihkan namanya dan sanggup menghadiri prosiding menerusi Zoom. Saya juga mesti merekodkan di mahkamah ini bahawa anak guam saya bukannya melarikan diri,” kata Rafique.

Azman kemudian mencelah dengan menegaskan bahawa panel hakim tidak boleh dilihat melayan kes tersebut secara berbeza atau seolah-olah mempunyai sebarang agenda.

“Cubalah nasihatkan dia supaya pulang, memandangkan kamu mempunyai saluran komunikasi dengannya,” kata Azman kepada Rafique.

Panel hakim kemudiannya menetapkan 3 Mac depan untuk pengurusan kes, dengan Azman turut memaklumkan bahawa beliau bakal menghampiri tarikh persaraan wajibnya menjelang tempoh tersebut.

Pada 12 Jun tahun lalu, Hakim Mahkamah Tinggi, Datuk Muhammad Jamil Hussin telah melepas dan membebaskan Yusoff tanpa dipanggil membela diri selepas memutuskan pihak pendakwaan gagal membuktikan kes prima facie terhadap pemuda berusia 32 tahun ketika itu atas pertuduhan mengedar 300.1 gram kanabis dan memiliki dua pucuk pistol tiruan pada 4 September 2024.

Pertuduhan mengedar dadah di bawah Seksyen 39B(1)(a) Akta Dadah Berbahaya 1952 yang boleh dihukum di bawah Seksyen 39B(2) akta sama memperuntukkan hukuman penjara seumur hidup dan sebatan tidak kurang daripada 12 kali jika sabit kesalahan.

Bagi pertuduhan memiliki pistol tiruan pula, Yusoff didakwa di bawah Seksyen 36(1) Akta Senjata 1960 yang memperuntukkan hukuman penjara maksimum setahun, denda sehingga RM5,000, atau kedua-duanya sekali jika didapati bersalah.

Sebelum ini, media melaporkan bahawa Yusoff melahirkan kebimbangan terhadap keselamatan dirinya susulan dakwaan yang pernah dibuatnya terhadap Perdana Menteri, Datuk Seri Anwar Ibrahim dan bekas setiausaha politiknya yang juga ahli perniagaan, Datuk Seri Farhash Wafa Salvador. Keadaan itu dilaporkan mendorong beliau memohon suaka di UK, yang mana pasport miliknya didakwa sedang ditahan oleh pihak berkuasa negara berkenaan susulan permohonan tersebut. — The Edge Malaysia

Terdapat beberapa sebab utama mengapa perkembangan ini wajar menimbulkan kebimbangan.

Pertama, sifat perlumbaan ini berkemungkinan besar mendorong kepada pelaburan berlebihan (overinvestment) kerana ia sebahagian besarnya merupakan persaingan berbentuk 'pemenang bolot semua' (winner-take-all). Terdapat ramai peserta dalam perlumbaan ini — sekurang-kurangnya tujuh atau lapan buah syarikat yang menyimpan aspirasi untuk menjadi peneraju berskala hiper AI — yang kesemuanya berlumba-lumba mahu sampai ke garisan penamat terlebih dahulu. Namun, bilangan syarikat yang akhirnya bakal berjaya mungkin tidak lebih daripada dua atau tiga buah sahaja memandangkan faktor ekonomi skop dan skala serta kesan rangkaian akan membawa kepada tahap penumpuan pasaran yang tinggi dalam penyediaan pengkomputeran dan perkhidmatan AI lain. Tahap penumpuan pasaran yang tinggi seperti yang dilihat dalam penyediaan perkhidmatan teknologi maklumat awan (Cloud IT) nampaknya bakal berulang dalam penyediaan perkhidmatan AI.

Kedua, masih belum jelas sama ada industri ini mampu menjana hasil pendapatan yang mencukupi bagi memberikan pulangan modal yang setimpal untuk mewajarkan serta mengekalkan pelaburan besar berkenaan. Mengambil kira kadar susut nilai (depreciation) pusat data AI yang begitu pantas, industri ini dianggarkan memerlukan hasil pendapatan mencecah AS$3 trilion atau lebih setiap tahun semata-mata untuk menjana pulangan yang memadai ke atas pelaburan tersebut.

Sejak tahun 2025 sahaja, syarikat-syarikat teknologi gergasi (Big Tech) telah mengumpul lebih AS$400 bilion menerusi terbitan bon semata-mata dalam pesta hutang besar-besaran.

Sekiranya kehancuran gelembung (bust) menanti di hadapan, kita juga wajar bimbang bahawa ledakan semasa ini mungkin sedang menyemai benih bagi krisis kewangan pada masa hadapan. Paling minimum, berakhirnya ledakan ini akan mencetuskan penyusutan mendadak dalam pasaran ekuiti. Namun, persoalan yang lebih besar adalah mengenai kesan buruknya terhadap para pemberi pinjaman AI. Lagipun, kejatuhan nilai cagaran perumahan serta pinjaman yang disandarkan kepada cagaran itulah yang telah mencetuskan Krisis Kewangan Global (GFC) hampir 20 tahun yang lalu.

Pun begitu, risiko berulangnya krisis seburuk GFC dilihat rendah atas tiga faktor. Pertama, kebimbangan mengenai kemungkinan pecahnya gelembung AI sudah pun meluas diperkatakan ketika ini. Sebaliknya, sewaktu peringkat awal GFC dahulu, para pelabur berada dalam sindrom penafian. Pinjaman gadai janji subprima ketika itu dianggap tidak begitu berisiko, obligasi hutang bercagar (CDO) berpenarafan AAA dinilai sebagai selamat, malah pelabur berasa selesa dengan hakikat bahawa harga rumah di Amerika Syarikat (AS) tidak pernah mengalami kejatuhan di peringkat nasional sejak Zaman Kemelesetan Besar (Great Depression).

Kedua, struktur pembiayaan bagi ledakan pelaburan AI kelihatan lebih teguh. Semasa GFC, salah satu pemangkin utama yang memburukkan krisis ialah hakikat bahawa aset tidak cair jangka panjang seperti instrumen CDO yang kompleks sering kali dibiayai menerusi liabiliti jangka pendek. Apabila tunggakan dan kegagalan bayaran balik gadai janji subprima meningkat sehingga menekan harga perumahan, nilai instrumen CDO mula dipersoalkan. Akibatnya, peminjam tidak lagi dapat memperbaharui (roll over) pembiayaan jangka pendek mereka. Keadaan itu mencetuskan jualan lelongan panik (fire-sale) aset yang menekan harga aset berkenaan jatuh jauh di bawah nilai intrinsiknya. Ini seterusnya mengundang tekanan pasaran yang lebih parah, lebih banyak kegagalan institusi dan pencairan aset lanjut pada harga lelongan.

Sebaliknya, sebahagian besar pembiayaan bagi ledakan AI mempunyai tempoh matang yang lebih panjang dan lebih sepadan dengan profil aset yang dibiayai. Syarikat insurans serta pelabur institusi jangka panjang lain mempunyai daya tahan modal yang lebih kukuh. Tambahan pula, walaupun dalam kes di mana pelabur mempunyai pilihan untuk mengeluarkan dana mereka, firma ekuiti persendirian lazimnya mempunyai hak untuk mengehadkan pengeluaran modal. Hasilnya, risiko berlakunya jualan aset secara panik dilihat jauh lebih rendah.

Walaupun begitu, ketika pinjaman berkaitan AI melonjak apabila firma-firma mengumpul hutang pada paras rekod AS$460 bilion di peringkat global setakat tahun ini, terdapat beberapa ciri dalam ledakan AI ini yang tetap membimbangkan. Khususnya, bukan mudah untuk menilai tahap pendedahan pihak berkepentingan (counterparty exposures) serta bagaimana pendedahan tersebut boleh berubah sekiranya prospek pulangan pelaburan atau persekitaran pembiayaan bertukar menjadi lebih buruk. Malah, terma-terma pembiayaan sering kali bersifat kompleks dan kabur (opaque). Sebahagian besar aktiviti pembiayaan kini dilaksanakan menerusi struktur pajakan yang kekal berada di luar kunci kira-kira sehinggalah pembinaan infrastruktur pusat data tersebut siap sepenuhnya. Selain itu, pembiayaan ini adakalanya mengandungi 'risiko arah songsang' (wrong-way risk). Sebagai contoh, sekiranya jaminan Nvidia terhadap nilai masa hadapan cipnya terpaksa diaktifkan, ia akan berlaku serentak pada waktu margin keuntungan syarikat itu sendiri sedang merudum akibat kejatuhan harga cip.

Jadi, apakah yang boleh dilakukan? Pertama, pengawal selia sekuriti wajar diberikan mandat kestabilan kewangan yang jelas. Memandangkan sebahagian besar aktiviti pembiayaan ini berlaku dalam sektor kewangan bukan bank, adalah amat penting untuk wujud sebuah badan kawal selia yang memikul tanggungjawab serta berusaha mengenal pasti risiko-risiko baharu yang sedang muncul.

Kedua, pengawal selia perbankan dan sekuriti perlu mengambil langkah proaktif untuk meningkatkan ketelusan pasaran. Siapakah yang berhutang apa, kepada siapa, serta di bawah apakah syarat dan luar jangkaan (contingencies) yang ditetapkan? Membolehkan pengantara kewangan dan para pelabur memahami risiko pihak berkepentingan akan memupuk pembuatan keputusan yang lebih baik serta pelarasan awal sebelum keadaan menjadi terlalu tegang.

Ketiga, kajian semula terhadap amalan perakaunan semasa perlu dilaksanakan bagi memastikan ia menggambarkan tahap pendedahan serta risiko sebenar secara adil dan telus.

Sistem perbankan teras yang dikawal selia mempunyai maklumat berkualiti tinggi mengenai komposisi aset dan liabiliti, di samping penampan modal serta kecairan yang diwajibkan. Sebaliknya, dalam sektor kredit persendirian bukan bank, urusannya adalah jauh lebih kabur, manakala keperluan modal dan kecairan diserahkan bulat-bulat kepada pertimbangan firma masing-masing. Peraturan yang mewajibkan pendedahan lebih menyeluruh mengenai liabiliti sebenar dan liabiliti luar jangka akan membantu pelabur membuat keputusan berdasarkan maklumat yang tepat, sekali gus mengekang pengambilan risiko yang keterlaluan.

Sediakan payung sebelum hujan. Mengambil kira skala ledakan AI yang begitu besar ketika ini, para pelabur memerlukan maklumat yang lebih jelas dan menyeluruh bagi menilai serta menetapkan harga risiko dengan sewajarnya.

Bill Dudley ialah kolumnis Bloomberg Opinion. Beliau merupakan bekas Presiden Federal Reserve Bank of New York dan kini menganggotai majlis penasihat Coinbase Global. Artikel ini asalnya disiarkan di portal Bloomberg pada 4 November 2026, pada 12:00 AM GMT+8.

Ketika ditemui pemberita di pekarangan mahkamah, peguam kanan itu memaklumkan bahawa beliau masih belum menerima sebarang arahan daripada anak guamnya berhubung urusan pembayaran denda berkenaan.

“Bagi pihak saya, setakat hari ini, saya masih belum menerima sebarang arahan,” katanya.

Beliau turut menambah bahawa dirinya tidak mahu membuat sebarang telahan mengenai apa yang bakal berlaku dalam tempoh beberapa jam akan datang.

Menurut Shafee, kehadirannya di Kompleks Mahkamah Kuala Lumpur pada Rabu hanyalah untuk mengambil buku-buku yang telah ditempahnya sebelum ini dari kedai buku Joshua Legal Art Gallery.

Kenyataan Shafee itu turut senada dengan maklum balas anaknya, Farhan Shafee yang juga berada di mahkamah pada Rabu bagi mengendalikan satu kes lain.

“Saya tidak pasti apakah status semasa buat masa ini. Saya masih belum menerima sebarang arahan berhubung perkara denda itu setakat ini,” kata Farhan ketika ditemui pihak media.

Terdahulu, sumber-sumber yang rapat dengan perkara itu memaklumkan kepada The Edge bahawa Najib dijangka menjelaskan bayaran denda RM50 juta berkenaan.

Pada 18 September lalu, Lembaga Pengampunan Wilayah-Wilayah Persekutuan yang dipengerusikan oleh Yang di-Pertuan Agong, Sultan Ibrahim Sultan Iskandar diumumkan telah membenarkan Najib menjalani baki hukuman penjaranya yang telah dikurangkan menerusi tahanan di rumah, dengan syarat beliau menjelaskan denda RM50 juta tersebut.

Susulan pengumuman itu, UMNO memaklumkan bahawa parti berkenaan akan menggerakkan kutipan dana awam bagi membantu bekas presidennya melunaskan jumlah denda berkenaan.

Shafee sebelum ini turut menjelaskan bahawa anak guamnya tidak mempunyai wang tunai di tangan untuk membayar denda tersebut memandangkan aset-aset beliau masih tertakluk di bawah perintah pembekuan serta prosiding penguatkuasaan.

Dalam kes menyeleweng dana SRC International Sdn Bhd, mahkamah sebelum ini mengekalkan sabitan bersalah terhadap Najib atas pertuduhan salah guna kuasa, pecah amanah jenayah dan pengubahan wang haram, selain mengekalkan hukuman penjara 12 tahun serta denda RM210 juta.

Bagaimanapun, pada tahun 2024, Lembaga Pengampunan di bawah Yang di-Pertuan Agong ketika itu, Al-Sultan Abdullah Ri'ayatuddin Al-Mustafa Billah Shah telah mengurangkan hukuman berkenaan kepada penjara enam tahun dan denda RM50 juta. — The Edge Malaysia

Cabaran undang-undang itu berkisar mengenai tindakan SPRM yang memaksa beliau mendedahkan maklumat serta mengemukakan dokumen berkaitan anak guamnya, ahli perniagaan Albert Tei, yang dilindungi di bawah keistimewaan komunikasi peguam cara-anak guam (solicitor-client privilege).

Panel tiga hakim yang diketuai oleh Datuk Seri Mohd Firuz Jaffril membuat keputusan sebulat suara membenarkan rayuan tersebut dan memerintahkan kes berkenaan dikembalikan semula ke Mahkamah Tinggi untuk dibicarakan berdasarkan merit.

Turut bersidang bersama Mohd Firuz dalam panel tersebut ialah Hakim Datuk Faizah Jamaludin dan Hakim Datuk Ahmad Shahrir Mohd Salleh.

Ahmad Shahrir, yang membacakan keputusan sebulat suara itu, menegaskan bahawa tindakan penyiasatan oleh pihak SPRM tidak berada di luar bidang kuasa semakan kehakiman mahkamah.

Beliau berkata, Hakim Mahkamah Tinggi sebelum ini telah terkhilaf dalam mentafsirkan hubungan antara Seksyen 30 dan Seksyen 46 Akta SPRM serta bagaimana peruntukan berkenaan terpakai bersama-sama Seksyen 126 Akta Keterangan 1950.

Seksyen 30 menyentuh mengenai kuasa penyiasatan SPRM, manakala Seksyen 46 memberi kuasa kepada suruhanjaya itu untuk menghendaki peguam bela dan peguam cara mendedahkan sesuatu maklumat. Seksyen 126 Akta Keterangan pula melindungi komunikasi sulit antara peguam dengan anak guam mereka.

Dalam prosiding berkenaan, Mahajoth diwakili oleh barisan peguam N Surendran, Latheefa Koya dan Rajesh Nagarajan, manakala Peguam Kanan Persekutuan, Datuk Shamsul Bolhassan hadir mewakili Peguam Negara dan SPRM.

“Pada pandangan kami, permohonan (kebenaran semakan kehakiman oleh Mahajoth) ini mempunyai asas untuk dihujahkan dan bukannya remeh atau menyusahkan. Justeru, rayuan ini dibenarkan tanpa sebarang perintah mengenai kos,” kata Ahmad Shahrir.

Prosiding pada Selasa turut dihadiri oleh Presiden Badan Peguam Malaysia (Malaysian Bar), Anand Raj, yang tampil mengemukakan penghujahan dalam kes berkenaan.

Terdahulu pada 30 Januari lalu, Hakim Mahkamah Tinggi, Alice Loke Yee Ching telah menolak permohonan Mahajoth untuk mendapatkan kebenaran memulakan semakan kehakiman selepas memutuskan bahawa perkara yang berkait rapat dengan fungsi siasatan agensi penguatkuasaan seperti SPRM tidak boleh dicabar menerusi semakan kehakiman.

Ketika berhujah di hadapan panel rayuan, Surendran menjelaskan bahawa anak guamnya berada dalam kedudukan serba salah apabila SPRM memaksanya menyerahkan dokumen di bawah Seksyen 30(1)(b) Akta SPRM, sedangkan maklumat yang dituntut itu dilindungi oleh kerahsiaan peguam-anak guam di bawah Seksyen 126 Akta Keterangan 1950 serta Seksyen 46 Akta SPRM.

SPRM sebelum ini mengarahkan Mahajoth menyerahkan maklumat serta dokumen berkaitan telefon bimbit milik Tei, rekod pembelian runcit dan salinan perbualan aplikasi WhatsApp antara Tei dengan beberapa individu lain, yang dihujahkan oleh peguam itu sebagai komunikasi terlindung yang diperoleh atas kapasitinya sebagai peguam cara Tei.

Untuk rekod, Tei merupakan ahli perniagaan tempatan yang berdepan beberapa pertuduhan rasuah. Pada Disember 2025, beliau didakwa di Mahkamah Sesyen Kuala Lumpur atas empat pertuduhan menawarkan suapan berjumlah kira-kira RM176,829 kepada bekas setiausaha politik kanan Perdana Menteri, Datuk Seri Shamsul Iskandar Mohd Akin, kononnya bagi mendapatkan kelulusan lesen penjelajahan mineral di Sabah.

Tei mengaku tidak bersalah dan dibenarkan ikat jamin dengan syarat tambahan termasuk menyerahkan pasport kepada mahkamah serta melapor diri di pejabat SPRM setiap bulan, sementara menunggu perbicaraannya bermula. — The Edge Malaysia

Ahmad Zahid, yang juga Menteri Kemajuan Desa dan Wilayah, mempertahankan kenyataannya berhubung penggantungan atau pembatalan Surat Setuju Terima (SST) bagi projek-projek berkenaan sebagai satu fakta yang benar, malah menegaskan beliau bersedia mengemukakan dokumen rasmi bagi membuktikan perkara tersebut.

“Saya langsung tidak mempunyai niat sedemikian (untuk mensabotaj kerajaan). Sama ada projek-projek itu ditangguhkan atau dibatalkan, hakikatnya tetap wujud arahan untuk membatalkan semua SST yang telah atau bakal dikeluarkan.

“Saya mempunyai bukti dokumen mengenai arahan tersebut. Saya boleh tunjukkannya,” katanya kepada pemberita selepas merasmikan program Jelajah Pendidikan Tinggi dan TVET MARA 2026 di Melaka, di sini pada Selasa.

Pada Isnin, Ahli Parlimen Jelutong, RSN Rayer ketika mencelah semasa sesi perbahasan di Dewan Rakyat telah mempersoalkan kenyataan Ahmad Zahid berhubung pembatalan projek pembangunan luar bandar di Sabah dan Sarawak itu.

Rayer menyifatkan kenyataan terbuka Timbalan Perdana Menteri berkenaan sebagai satu cubaan untuk mensabotaj kerajaan. — Bernama / The Edge Malaysia

Menurut dokumen mahkamah yang dilihat oleh The Edge, Farhash memohon perintah injunksi berkenaan bagi menghalang agensi berita tersebut daripada menerbitkan kenyataan-kenyataan yang didakwanya mengandungi 'tuduhan berunsur fitnah' (slanderous imputations) berhubung peralihan kerjayanya daripada bidang politik ke dunia perniagaan.

Perintah injunksi sementara yang dibenarkan oleh Pesuruhjaya Kehakiman, Kan Weng Hin pada Isnin itu hadir dengan syarat bahawa Farhash, yang juga bekas setiausaha politik kepada Perdana Menteri Datuk Seri Anwar Ibrahim, perlu mematuhi sebarang perintah ganti rugi sekiranya mahkamah kemudiannya memutuskan bahawa injunksi berkenaan tidak sepatutnya diberikan.

Berdasarkan dokumen mahkamah itu, sesi pendengaran penuh melibatkan kedua-dua belah pihak dijadualkan berlangsung pada 16 November ini.

Dalam tindakan undang-undang tersebut, pihak defendan yang dinamakan ialah Bloomberg LP, Bloomberg (Malaysia) Sdn Bhd serta editor kanan Bloomberg News, Robert Freidman.

Menurut permohonan yang difailkan oleh Farhash pada 28 Oktober lalu, pihak Bloomberg telah menghubungi beliau antara 13 Oktober hingga 20 Oktober bagi mendapatkan maklum balas berhubung beberapa dakwaan serta kenyataan yang dianggapnya sebagai fitnah.

Perkara itu termasuk dakwaan campur tangan dalam badan pengawal selia, penglibatan dalam urusan perolehan serta pelantikan kerajaan, selain tuduhan aktiviti jenayah.

“Saya juga telah dinasihatkan oleh peguam cara saya, dan sesungguhnya percaya bahawa permohonan injunksi ini turut menyentuh kepentingan awam serta negara, memandangkan tuduhan berunsur fitnah yang diugut untuk diterbitkan itu bukan sahaja melibatkan reputasi peribadi saya, malah mengandungi dakwaan serius terhadap integriti pentadbiran kerajaan, institusi awam dan agensi penguatkuasaan undang-undang negara,” menurut kandungan permohonan beliau.

Farhash sebelum ini pernah berkhidmat sebagai setiausaha politik kepada Anwar, namun telah berundur daripada penglibatan politik secara aktif pada tahun 2022.

Menurut dokumen mahkamah berkenaan, beliau kini memegang jawatan sebagai Pengerusi Eksekutif Apex Equity Holdings Bhd, Pengarah Berjaya Construction Bhd, ahli lembaga penasihat Yayasan Usahawan Malaysia, selain memegang beberapa jawatan pengarah dalam syarikat-syarikat swasta lain.

Dalam prosiding ini, Farhash diwakili oleh firma guaman Tetuan Ahmad Deniel, Ruben & Co, manakala pihak Bloomberg enggan mengulas lanjut ketika dihubungi oleh The Edge. — The Edge Malaysia

Ketika memberi keterangan dalam perbicaraan saman fitnah yang difailkan terhadap Ahli Dewan Undangan Negeri (ADUN) Taman Medan, Dr Afif Bahardin pada Isnin, Farhash berkata beliau mahu membersihkan namanya daripada tuduhan yang telah menjejaskan keselamatan perniagaan serta keluarganya, malah menyebabkan beliau disoal siasat oleh pegawai imigresen di luar negara.

“Perkara ini telah berlaku kepada saya sebanyak dua kali (melibatkan imigresen luar negara) dan ia mengambil proses yang amat panjang kerana mereka menyangka saya seorang perisik yang masuk ke negara mereka... Semua ini berpunca daripada putar belit oleh Afif dan (Ahli Parlimen Machang) Wan Ahmad Fayhsal Wan Ahmad Kamal.

“Pelbagai khabar angin liar bertebaran di luar sana. [...] Sebab itulah saya mahu membersihkan nama saya,” katanya ketika memberi keterangan di mahkamah.

Farhash memfailkan tindakan saman terhadap Afif berhubung kenyataan yang dibuat dalam satu rakaman video yang dimuat naik di akaun TikTok @budakparliament pada November 2023. Dalam video berkenaan, Afif didakwa menuduh Farhash sebagai timbalan ketua pengarah kanan MEIO, agensi yang sering digelar sebagai 'CIA Malaysia'.

Menurut Farhash, kenyataan tersebut antara lain membawa maksud tersirat bahawa beliau mempunyai perwatakan liar dan negatif yang tidak layak memegang jawatan pegawai kerajaan, selain menggambarkan dirinya sebagai satu ancaman keselamatan kepada negara.

Komen Afif dalam video terbabit berpunca daripada kenyataan yang dibangkitkan oleh Wan Ahmad Fayhsal di Dewan Rakyat. Farhash turut memaklumkan kepada mahkamah bahawa beliau telah memfailkan saman fitnah berasingan terhadap Ahli Parlimen Machang itu.

Menerusi tuntutan saman ini, Farhash antara lain memohon perintah mahkamah supaya Afif menarik balik kenyataannya serta mengemukakan permohonan maaf secara terbuka. Beliau turut menuntut ganti rugi am sebanyak RM1 juta selain ganti rugi teruk, teladan dan punitif.

Afif dalam pernyataan pembelaannya menafikan mempunyai sebarang pengetahuan mengenai video yang diterbitkan oleh pengguna TikTok berkenaan serta menegaskan beliau tidak mempunyai kawalan ke atas akaun tersebut.

Selain itu, Afif berhujah bahawa sebagai seorang wakil rakyat yang dipilih, menjadi tanggungjawab beliau untuk membangkitkan isu-isu yang melibatkan kepentingan awam.

Farhash telah selesai memberi keterangan pada Isnin, dan Afif dijadualkan tampil memberi keterangan membela diri apabila perbicaraan bersambung semula pada 27 Januari depan di hadapan Hakim Mahkamah Tinggi, Gan Techiong.

Dalam prosiding tersebut, Farhash diwakili barisan peguam R Aswath, Nurin Husnina Hussein dan S Sarrenya daripada tetuan Ahmad Deniel, Ruben & Co, manakala peguam Hasshahari Johari Mawi daripada tetuan Hasshahari & Partners mewakili Afif. — The Edge Malaysia

Menurut hantaran di laman Facebook rasmi agensi berkenaan, kepulangan semula Mohd Shuhaily ditandai dengan tindakan beliau mempengerusikan mesyuarat 'Commander's Call' kali ketiga bagi tahun ini, yang dihadiri oleh barisan pegawai kanan serta komander pintu masuk sempadan negara.

Mesyuarat berkenaan memberi tumpuan khusus kepada Pelan Penugasan 2027 (2027 Deployment Plan), termasuk aspek kesiapsiagaan operasi serta langkah memperkukuh keselamatan di pintu sempadan negara.

Mohd Shuhaily, 54, yang merupakan pegawai kanan polis berpengalaman luas serta bekas Pengarah Jabatan Siasatan Jenayah (JSJ) Bukit Aman, telah dilantik menerajui AKPS secara pinjaman selama dua tahun bermula 1 Julai 2025 hingga 30 Jun 2027.

Minggu lalu, Menteri Dalam Negeri, Datuk Seri Saifuddin Nasution Ismail memaklumkan bahawa kementeriannya telah memutuskan untuk menamatkan tempoh pinjaman Mohd Shuhaily lebih awal dan mengembalikan beliau semula ke pangkuan Polis Diraja Malaysia (PDRM), meskipun tempoh perkhidmatannya masih berbaki lapan bulan.

Bagaimanapun, Ketua Polis Negara, Tan Sri Mohd Khalid Ismail menjelaskan bahawa pelantikan Mohd Shuhaily hanya boleh ditamatkan lebih awal dengan perkenan Yang di-Pertuan Agong, Sultan Ibrahim memandangkan beliau merupakan pegawai kader polis. Pihak PDRM kini sedang menunggu nasihat perundangan daripada Jabatan Peguam Negara (AGC) sebelum mempersembahkan permohonan perkenan kepada Seri Paduka Baginda.

Terdahulu, Mohd Shuhaily menjadi perhatian umum selepas rakaman kamera litar tertutup (CCTV) yang didakwa memaparkan beliau menegur serta memarahi dua anggota bawahan tular di media sosial.

Beliau kemudiannya dihadapkan ke Mahkamah Majistret Sepang di bawah Seksyen 323 Kanun Keseksaan kerana dengan sengaja menyebabkan kecederaan. Pada 21 Oktober lalu, beliau mengaku tidak bersalah terhadap dua pertuduhan tersebut dan memohon untuk dibicarakan.

Jika sabit kesalahan, beliau boleh dikenakan hukuman penjara sehingga satu tahun, atau denda maksimum RM2,000, atau kedua-duanya sekali. — The Edge Malaysia

Peguam Negara, Tan Sri Mohd Dusuki Mokhtar berkata, tiada sebarang tempoh akhir atau tarikh akhir khusus ditetapkan bagi penyelesaian bayaran denda berkenaan.

“Setakat ini, maklumat yang kami terima menunjukkan bahawa Datuk Seri Najib masih belum memenuhi syarat tersebut. Setakat ini,” katanya kepada pemberita selepas menghadiri majlis pelancaran program Sekolah Angkat Madani AGC di Sekolah Kebangsaan Pasir Hor di sini pada Ahad.

Ditanya sama ada Najib masih perlu terus menjalani hukuman penjaranya selagi denda berkenaan belum dilunaskan, Mohd Dusuki mengesahkan perkara tersebut.

Terdahulu pada 18 September lalu, media melaporkan bahawa Yang di-Pertuan Agong, Sultan Ibrahim telah memperkenankan pengampunan bersyarat kepada Najib, membenarkan beliau menjalani baki hukuman pemenjaraannya di bawah tahanan di rumah (house arrest) sehingga 23 Ogos 2028.

Perintah pengampunan bersyarat itu bagaimanapun bergantung kepada syarat bahawa Najib perlu menjelaskan denda RM50 juta berkenaan terlebih dahulu.

Bahagian Hal Ehwal Undang-Undang Jabatan Perdana Menteri (BHEUU) sebelum ini memaklumkan bahawa ketetapan tersebut diputuskan pada Mesyuarat Lembaga Pengampunan bagi Wilayah Persekutuan Kuala Lumpur, Labuan dan Putrajaya ke-64 yang berlangsung di Istana Negara.

Pada Julai 2020, Mahkamah Tinggi Kuala Lumpur menjatuhkan hukuman penjara 12 tahun dan denda RM210 juta ke atas Najib selepas mendapati beliau bersalah menyelewengkan RM42 juta dana milik SRC International Sdn Bhd. Hukuman itu kemudiannya dikekalkan oleh Mahkamah Rayuan pada Disember 2021 serta Mahkamah Persekutuan pada Ogos 2022.

Bagaimanapun, dalam mesyuaratnya yang ke-61 pada 29 Januari 2024, Lembaga Pengampunan telah mengurangkan tempoh pemenjaraan bekas Ahli Parlimen Pekan itu daripada 12 tahun kepada enam tahun, selain memotong jumlah denda daripada RM210 juta kepada RM50 juta.

Sementara itu, pada 26 Disember tahun lalu, Mahkamah Tinggi turut menjatuhkan hukuman penjara 15 tahun dan denda RM11.4 bilion ke atas Najib selepas mendapati beliau bersalah atas empat pertuduhan salah guna kuasa dan 21 pertuduhan pengubahan wang haram membabitkan RM2.3 bilion dana 1MDB, di mana pihak pembelaan memfailkan rayuan pada 29 Disember 2025.

Bagi tindakan sivil, Mahkamah Tinggi pada 31 Mac lalu memerintahkan Najib membayar balik AS$1.3 bilion (RM5.3 bilion) kepada SRC International selepas memutuskan beliau melanggar kewajipan fidusiari dan menyalahgunakan kedudukannya. Bagaimanapun, pelaksanaan perintah pembayaran itu digantung sementara menunggu pelupusan rayuan beliau.

Najib juga masih berdepan dua lagi tindakan saman sivil, iaitu difailkan oleh SRC International dan Gandingan Mentari Sdn Bhd sejak 2021, serta saman sivil berjumlah AS$5.64 bilion yang difailkan oleh 1MDB bersama empat anak syarikatnya yang kesemuanya masih dalam proses perbicaraan di mahkamah. — Bernama / The Edge Malaysia

“Kami telah bersama-sama berurusan dengan Suruhanjaya Sekuriti Malaysia (SC) dan Bank Negara Malaysia (BNM) sejak 10 bulan yang lalu bagi meneroka laluan berlesen dalam menawarkan produk serta perkhidmatan kami ke pasaran Malaysia,” kata jurucakap Binance dalam satu kenyataan kepada Bloomberg pada Sabtu.

Jurucakap berkenaan menambah, platform dagangan kripto terbesar dunia itu sedang membincangkan “daya maju dan struktur model perniagaan berlesen di Malaysia”, namun enggan mengulas lanjut mengenai jenis lesen khusus yang sedang dimohon.

Kelulusan daripada pihak pengawal selia bakal membuka ruang kepada Binance untuk memasuki semula pasaran Malaysia secara rasmi selepas berdepan pelbagai sekatan operasi selama lebih lima tahun. Pada Julai 2021, Suruhanjaya Sekuriti telah mengarahkan Binance menghentikan semua operasi di Malaysia selepas mendapati bursa berkenaan mengendalikan bursa aset digital (DAX) secara haram tanpa pendaftaran sah.

Arahan tegas SC ketika itu turut merangkumi penghentian serta-merta semua aktiviti media dan pemasaran, selain menyekat pelabur serta pengguna tempatan daripada mengakses kumpulan saluran Telegram rasmi Binance.

Walaupun SC sebelum ini pernah mengeluarkan Binance daripada Senarai Peringatan Pelabur (Investor Alert List) pada 2024, badan pengawal selia pasaran modal tersebut telah memasukkan semula platform bursa berkenaan ke dalam senarai amaran berkenaan pada awal bulan ini tanpa memperincikan sebarang alasan rasmi.

Perkembangan rundingan ini hadir tatkala Binance baru sahaja dilanda insiden pencerobohan keselamatan siber berskala mega minggu ini yang membabitkan kehilangan aset digital dianggarkan mencecah sehingga AS$6.3 bilion (kira-kira RM27.5 bilion) — insiden kecurian terbesar dalam sejarah industri kripto. Susulan kejadian itu, Binance telah menggantung sementara urus niaga pengeluaran dana dan berikrar untuk menanggung sepenuhnya segala kerugian pengguna.

Walaupun perincian penuh pencerobohan sistem tersebut masih belum selesai disiasat, insiden berskala besar itu berlaku di tengah-tengah kebimbangan global yang semakin memuncak mengenai risiko ancaman penggodam canggih dalam era kecerdasan buatan (AI).

Dalam pada itu, Ahli Parlimen Bagan, Lim Guan Eng, pada September lalu telah mengutus surat kepada Suruhanjaya Sekuriti mendesak badan pemantau itu menyiasat sama ada platform dagangan rakan-ke-rakan (P2P) Binance memudah cara transaksi pertukaran ringgit secara tidak sah menerusi iklan yang disenaraikan di bawah denominasi mata wang asing lain. Pejabat Guan Eng mengedarkan surat berkenaan kepada media pada Sabtu “mengambil kira insiden keselamatan siber terbaharu yang melanda Binance.”

Membalas aduan berkenaan, Binance menegaskan pihaknya telah secara sukarela menyahaktifkan pasaran kina Papua New Guinea pada platform P2P miliknya yang dikesan ditambat secara tidak rasmi kepada ringgit, sebagai sebahagian daripada sesi libat urus berterusan bersama SC.

Binance menjelaskan bahawa aduan terbaharu itu hanya melibatkan satu kes iklan terpencil oleh pengguna bukan warganegara Malaysia di pasaran leu Romania, sambil menegaskan bahawa tiada produk atau instrumen lain di platformnya yang ditambat atau dijadikan pengganti kepada mata wang ringgit.

“Tiada mana-mana platform, perniagaan atau mekanisme kawalan keselamatan yang mampu menghalang 100 peratus tindakan pihak berniat jahat yang nekad memintas peraturan pasaran,” jelas jurucakap Binance. “Kami memandang amat serius perkara ini, namun kami yakin kes terpencil sebegini tidak menggambarkan sebarang percubaan berterusan untuk memintas peruntukan undang-undang Malaysia.”

Binance turut menegaskan komitmen berterusan mereka untuk terus bekerjasama rapat dengan badan pengawal selia tempatan bagi membolehkan perkhidmatan platform tersebut ditawarkan kepada pelabur Malaysia secara patuh undang-undang dan selamat. — Bloomberg

UMNO dan Barisan Nasional (BN), yang sebelum ini menimbulkan rasa sangsi berhubung komitmen mereka terhadap kerjasama dengan PAS dan Perikatan Nasional (PN), seolah-olah cuba meredakan sebahagian keraguan tersebut apabila mengumumkan pembahagian kerusi yang tidak bertindih dengan gabungan rakan kerjasama berkenaan.

Namun demikian, kerjasama PAS/PN bersama UMNO/BN terus dipersoalkan dari segi keberkesanannya. PAS/PN pula dilihat seolah-olah terlalu beria-ia, malah ada yang menyifatkan mereka bersedia untuk merendahkan diri demi memastikan tali kerjasama itu tidak terkubur di tengah jalan.

Titik pertikaian utama ialah PAS/PN seakan-akan rela sekadar menerima sisa-sisa di meja perundingan, berpuas hati dengan jumlah kerusi yang amat sedikit berbanding angka besar yang dituntut dan dipertahankan oleh rakan pakatan mereka. Senario ini telah pun terbukti dalam PRN Johor pada Julai lalu apabila kerjasama ini pertama kali diuji, dan berulang sekali lagi dalam PRN Negeri Sembilan pada awal Ogos — dalam kedua-dua peristiwa itu, UMNO/BN membolot bahagian terbesar (the lion’s share) dari segi agihan kerusi.

Kini, Melaka menjadi medan ketiga, dan sekali lagi UMNO/BN menyapu bersih bahagian terbesar laksana khazanah naga (dragon’s hoard), manakala PAS/PN sekadar berpuas hati dengan serpihan kecil.

Walaupun muafakat ini dibingkai atas nama 'penyatuan Melayu', para penyokong—khususnya mereka yang bukan ahli tegar mana-mana parti—merasakan pembahagian kerusi tersebut langsung tidak adil dan tidak menggambarkan sebuah perikatan yang bersahabat.

Menambah kekeruhan ialah tanggapan bahawa UMNO terutamanya mula 'naik kepala' susulan pencapaian cemerlang mereka di Johor dan Negeri Sembilan, sehingga ada dalam kalangan mereka yang mendabik dada mendakwa parti itu kini telah mengembalikan semula kegemilangan dan taringnya yang pernah hilang.

Penyokong PAS/PN bagaimanapun tampil memberi hujah pertahanan bagi ketidaksamarataan agihan tersebut. Mereka menegaskan formulanya mudah: UMNO/BN mengekalkan kerusi yang telah dimenangi mereka sebelum ini, dan PAS/PN akan melakukan perkara yang sama. Kerusi yang dibawa ke meja rundingan hanyalah kerusi yang ditewasi oleh kedua-dua pihak dalam pilihan raya umum yang lalu.

Formula sedemikian sememangnya boleh menjadi jalan berkesan untuk mengelakkan perbincangan agihan kerusi yang berlarutan dan rumit antara kedua-dua puak — isu yang dalam sejarah lampau terbukti mampu memecahbelahkan sesebuah pakatan sekiranya gagal diselesaikan.

Malangnya, Timbalan Presiden UMNO, Datuk Seri Mohamad Hasan, membuat cadangan yang berpotensi merumitkan keadaan malah memberi tamparan negatif kepada kerjasama tersebut, apabila beliau meminta PAS/PN membubarkan Dewan Undangan Negeri (DUN) salah sebuah negeri di bawah pentadbiran mereka bagi mengadakan pilihan raya negeri serentak.

Mohamad berkata, sebagai contoh, PRN wajar dipanggil di Terengganu untuk dijadikan medan menguji tahap keikhlasan PAS/PN.

Beliau mungkin menganggap cadangan itu bernas atau sarat dengan kebijaksanaan politik, namun ia tidak disambut sedemikian oleh khalayak. Sebaliknya, ia memancarkan rasa tamak, keangkuhan, dan kealpaan terhadap hakikat bahawa sokongan yang mereka raih sebelum ini adalah bersandarkan naratif penyatuan Melayu.

Malah, kenyataan itu membuka ruang seluas-luasnya kepada pengkritik UMNO/BN untuk memperingatkan kembali rekod kejatuhan parti itu sejak Pilihan Raya Umum ke-14 (PRU14) apabila mereka kehilangan tampuk kuasa negara, dan menjelang PRU15, mereka hanya mampu meraih 30 kerusi Parlimen — susut lebih separuh daripada 79 kerusi yang dimenangi pada PRU14.

Di sebalik kemusnahan hampir total itu, UMNO/BN telah diberikan 'talian hayat' oleh Pakatan Harapan (PH) — sudah tentu bukan atas dasar kasih sayang atau keikhlasan. Namun ironinya hari ini, pihak yang bertindak sebagai pemboleh (enabler) kepada UMNO/BN itu sendiri yang melabelkan pemimpin-pemimpin parti berkenaan sebagai perompak dan penyakau.

Ketika penyokong gagasan penyatuan Melayu berasa tidak selesa dengan perkembangan ini, pihak penentang naratif berkenaan pula mula menyebarkan pandangan sinis bahawa 'penyatuan' tersebut sebenarnya hanyalah topeng untuk membela golongan perasuah.

Sentimen ini bertitik tolak daripada sokongan terbuka UMNO terhadap bekas presidennya, Datuk Seri Najib Razak, yang diberikan kebenaran tahanan di rumah (house arrest), di mana PAS/PN turut memberikan persetujuan mereka, walaupun menyandarkannya atas hujah menjunjung titah diraja.

Sudah tentu, kritikan ini kebanyakannya ditiupkan oleh PH — gabungan yang paling terkesan dan terancam dengan percaturan catur penyatuan Melayu ini.

Namun, apa yang menjadikan sentimen ini melangkaui sinisisme biasa ialah bagaimana ia diterjemahkan kepada pandangan rakyat umum — sokongan UMNO terhadap pengurangan hukuman Najib tidak ditentang oleh PAS/PN, bahkan turut disokong. Sekiranya pakatan ini berjaya mengubah kiblat politik negara memihak kepada mereka, Najib dan tokoh-tokoh lain yang sedang berdepan skandal kewangan dijangka bakal menuai manfaat besar daripada perubahan persamaan politik tersebut.

Dalam erti kata lain, sekiranya UMNO dan PAS/PN memenangi pilihan raya nasional, semua pihak dalam kalangan mereka yang kini dituduh menyakau kantung negara dikhuatiri tidak lagi akan dipertanggungjawabkan atas salah laku dan jenayah yang dilakukan.

Istilah 'menyakau' atau 'sakau' merupakan ungkapan ringkas dan agak kasar yang digemari oleh ketua utama PH, Datuk Seri Anwar Ibrahim, yang juga merupakan Perdana Menteri dan Menteri Kewangan. Penggunaan istilah ini jelas merupakan strategi pemesejan yang berkesan serta berbeza daripada kelaziman Perdana Menteri yang sering cenderung kepada bahasa bombastik dan penuh retorik.

Bagaimanapun, di sebalik pemesejan yang membumi itu, ia akhirnya turut memakan diri Perdana Menteri sendiri. Pentadbirannya telah mencipta preseden tidak mempertanggungjawabkan 'penyakau-penyakau' terdahulu yang pernah beliau sendiri labelkan sedemikian. Sebaliknya, beliau menganugerahkan mereka dengan jawatan-jawatan penting demi menjamin kelangsungan kuasanya menerajui negara.

Langkah memperlekehkan musuh politiknya sebagai sekadar 'penyakau' menjadi semakin tumpul apabila tuduhan mengenai kewujudan kartel kroni luar biasa (cronies extraordinaire) semakin berleluasa dan nyata — malah pendedahan utama mengenainya dibongkarkan sendiri oleh bekas orang kanan beliau, iaitu Rafizi Ramli.

Namun, hakikat tersebut tidak bermakna para penyokong penyatuan Melayu tidak terkesan dengan perkembangan melibatkan Najib dan tohmahan 'bersatu untuk menyakau'.

Dalam banyak hal, perkembangan ini meletakkan mereka dalam keadaan serba salah dan dilema yang amat parah (quandary). Mereka berasa jijik dengan kemungkinan bahawa sebahagian daripada perompak yang telah terbukti bersalah akhirnya bakal kembali memimpin negara sekiranya pakatan penyatuan Melayu ini mencapai kejayaan dalam pilihan raya akan datang.

Pada masa yang sama, rasa hilang kepercayaan yang semakin menebal terhadap pentadbiran semasa, retorik kosongnya, serta bibit-bibit cauvinisme dalam kalangan parti komponennya kini semakin sukar ditelan oleh rakyat.

Dan apabila pentadbiran sedia ada kian dipandang hipokrit dalam kecaman mereka terhadap rasuah, kronisme dan nepotisme, tiada lagi nilai murni yang mampu menyelamatkan reputasi mereka. Keadaan ini sememangnya menyerupai satu 'Sophie's choice' — satu dilema eksistensial yang meruncing.

Walau apa pun keadaannya, satu pilihan nampaknya telah pun dibuat. Penolakan rakyat terhadap kepimpinan sedia ada bukanlah semata-mata kerana mereka begitu mencintai semua parti yang bernaung di bawah payung penyatuan Melayu, tetapi lebih didorong oleh rasa meluat dan muak terhadap golongan yang hipokrit dan cauvinis.

Malah, bacaan terhadap denyut nadi dan kecenderungan pengundi Melayu menunjukkan bahawa sekiranya mana-mana parti tersilap langkah dan memilih untuk bersekongkol dengan PH, komuniti Melayu nampaknya sudah bersedia untuk menolak mereka secara total.

Dakwat ketetapan itu nampaknya sudah pun kering (that ink seems dry). — The Malaysian Reserve

Isteri beliau, Datin Seri Dr Siti Hasmah Mohamad Ali, pula menerima anugerah Seri Setia Mahkota Malaysia (S.S.M), yang juga membawa gelaran Tun.

Anugerah itu disampaikan Yang di-Pertuan Agong Tuanku Syed Sirajuddin Syed Putra Jamalullail di Balairong Seri Istana Negara di sini, sejurus selepas Datuk Seri Abdullah Ahmad Badawi mengangkat sumpah jawatan sebagai Perdana Menteri Malaysia yang kelima dalam upacara yang bermula pada pukul 3.05 petang.

Turut hadir ialah isteri Abdullah, Datin Seri Endon Mahmood serta orang kenamaan lain termasuk anggota Kabinet, Menteri Besar dan Yang Dipertua Dewan Negara Tan Sri Dr Abdul Hamid Pawanteh serta Speaker Dewan Rakyat Tun Dr Mohd Zahir Ismail.

Anugerah S.M.N. yang diterima oleh Dr Mahathir merupakan Darjah Yang Mulia Pangkuan Negara Pangkat Pertama. Darjah Kebesaran ini terhad kepada 25 orang, tidak termasuk jumlah warga negara asing yang menerimanya sebagai anugerah kehormat.

Penyandang darjah ini membawa gelaran Tun dan isteri penyandang bergelar Toh Puan.

Anugerah S.S.M. yang diterima oleh Dr Siti Hasmah merupakan Darjah Yang Mulia Setia Mahkota Malaysia pangkat pertama. Keanggotaan dalam darjah ini juga terhad kepada 25 orang tidak termasuk warga negara asing yang dikurniakan sebagai anugerah kehormat.

Dr Mahathir memegang jawatan sebagai Perdana Menteri keempat selama 22 tahun menggantikan Tun Hussein Onn yang menyerahkan tugas jawatan itu kepada Dr Mahathir yang ketika itu merupakan timbalannya.

Dr Mahathir mengangkat sumpah jawatan sebagai Perdana Menteri keempat di hadapan Yang di-Pertuan Agong Sultan Ahmad Shah pada 16 Julai 1981.

Gelaran Tun sebelum ini pernah dianugerahkan kepada Perdana Menteri kedua Tun Abdul Razak pada 31 Ogos 1959 sempena ulang tahun kedua kemerdekaan negara. Beliau menerima darjah yang sama dengan Dr Mahathir iaitu S.M.N.

Perdana Menteri ketiga Tun Hussein Onn turut dianugerahkan gelaran Tun pada tahun 1981 dengan anugerah Darjah yang sama.

Turut menerima gelaran S.S.M. yang membawa gelaran Tun ialah dua bekas Timbalan Perdana Menteri — Tun Dr Ismail Abdul Rahman pada tahun 1966 dan Tun Ghafar Baba pada tahun 1995.

Dalam pada itu, isteri kepada Tun Abdul Razak, Tun Rahah Mohd Noah turut menerima gelaran tersebut pada tahun 1976. — BERNAMA

Ketua Pegawai Eksekutif DTEC Mineral and Metal Technology, Milan Perlly berkata, syarikatnya menyasarkan untuk mendirikan loji penapisan tersebut di Malaysia dalam tempoh tiga tahun akan datang.

DTEC Mineral baru-baru ini muncul sebagai syarikat pertama yang menerima kebenaran rasmi di bawah pelonggaran peraturan eksport Malaysia untuk menghantar bahan mentah nadir bumi yang belum diproses ke Amerika Syarikat.

Projek ini bakal menyokong inisiatif bersama antara Malaysia dan AS dalam membangunkan rantaian bekalan baharu unsur nadir bumi di luar China, yang kini mendominasi pemprosesan mineral strategik tersebut di peringkat global. Nadir bumi amat penting untuk pelbagai pembuatan berteknologi tinggi merangkumi kenderaan elektrik (EV), barangan elektronik, turbin angin serta sistem persenjataan canggih.

“Matlamat lebih besar kami adalah untuk menjadikan Malaysia sebagai hab pemprosesan unsur nadir bumi daripada tanah liat ionik (ionic clay) bagi seluruh rantau ini,” kata Perlly dalam satu wawancara.

Sebahagian besar sumber nadir bumi yang dikenal pasti di Malaysia terletak dalam endapan tanah liat penjerapan ionik (ion-adsorption clay). Tidak seperti batuan keras, unsur nadir bumi dalam endapan ini terikat secara longgar pada tanah liat, sekali gus menjadikannya lebih mudah dan murah untuk diekstrak. Ia turut mengandungi unsur nadir bumi berat yang amat bernilai bagi pembuatan magnet berprestasi tinggi dan teknologi maju.

Menurut Perlly, loji penapisan pertama DTEC Mineral bakal mempunyai keupayaan memproses 5,000 tan metrik bahan nadir bumi setahun. Syarikat itu pada akhirnya menyasarkan untuk membina dua buah fasiliti di Malaysia dengan kapasiti gabungan 10,000 tan setahun.

“Pihak AS mahu kami membina kapasiti pengeluaran 10,000 tan metrik,” katanya. “Matlamat saya adalah untuk menempatkan satu loji berkapasiti 5,000 tan metrik di Pantai Timur, dan loji kedua di Pantai Barat.”

Perlly menjelaskan bahawa DTEC Mineral kini sedang meneliti pemilihan lokasi terbaik selepas mengadakan siri rundingan bersama pegawai kerajaan negeri di Kedah, Terengganu, Perak dan Negeri Sembilan.

Fasiliti pemprosesan berkenaan dijangka memperluaskan peranan Malaysia dalam industri nadir bumi global, melangkaui operasi pemprosesan sedia ada oleh syarikat Australia, Lynas Rare Earths Ltd., yang mengendalikan loji utama di Gebeng, Pahang.

Selain aktiviti penapisan, DTEC Mineral berhasrat untuk meneroka endapan tanah liat ionik sumber tempatan dan akhirnya mengendalikan operasi perlombongannya sendiri di Malaysia. Berdasarkan anggaran rasmi kerajaan, Malaysia memiliki sumber nadir bumi yang dianggarkan mencecah 16.1 juta tan metrik, di mana sebahagian besarnya masih belum dibuktikan kebolehlaksanaan komersialnya secara menyeluruh.

Syarikat itu kini sedang membuat persiapan bagi penghantaran pertama kira-kira 30 tan metrik bahan nadir bumi mentah ke AS untuk tujuan penyelidikan dan pembangunan (R&D), susulan kelulusan permit mengeksport sehingga 700 tan. Penghantaran tersebut bertujuan mengenal pasti komposisi mineral serta teknologi pemprosesan yang paling bersesuaian.

Perlly, seorang warganegara AS kelahiran Malaysia yang sebelum ini pernah bertugas di Capital One, bersama rakan niaganya David Greer memegang 51% saham dalam DTEC Mineral. Baki 49% lagi dimiliki oleh firma tempatan, DTEC Engineering and Construction.

Beliau menambah, DTEC Mineral mempunyai aspirasi untuk disenaraikan di Bursa Malaysia serta di bursa saham berprestij AS, sama ada Nasdaq atau New York Stock Exchange (NYSE).

Firma ini merupakan sebahagian daripada pakatan perdagangan dan mineral kritikal yang dimeterai antara Presiden AS Donald Trump dan Perdana Menteri Malaysia Datuk Seri Anwar Ibrahim pada tahun lalu. Di bawah perjanjian tersebut, DTEC layak memohon pembiayaan daripada Export-Import Bank of the United States (US Exim Bank), US International Development Finance Corporation (DFC) serta Jabatan Pertahanan AS (DoD). — Bloomberg (Dengan bantuan Netty Idayu Ismail, Anuradha Raghu, dan Ram Anand)

Platform dagangan kripto terbesar dunia itu bertindak menggantung sementara semua transaksi pengeluaran dana pada Jumaat serta memberi jaminan akan menanggung sepenuhnya segala kerugian yang dialami pengguna. Menerusi satu kenyataan di platform X, Binance memaklumkan bahawa aset bernilai kira-kira AS$3 bilion telah berjaya dibekukan pada pelbagai rangkaian blok rantai (blockchain).

Dalam hantaran berasingan, pengasas bersama Binance, Yi He menyatakan bahawa proses pengeluaran dana dijangka dapat dipulihkan dan beroperasi semula menjelang Ahad.

Walaupun butiran terperinci mengenai punca pencerobohan keselamatan itu masih belum didedahkan sepenuhnya, insiden ini tercetus di tengah-tengah kebimbangan yang kian meningkat terhadap risiko eksploitasi oleh penggodam dalam era lonjakan keupayaan kecerdasan buatan (AI). Sebelum ini, beberapa siri serangan siber turut menyasarkan pasaran ramalan terdesentralisasi Polymarket, syarikat kewangan Korea Selatan termasuk Mirae Asset Global Investments Co. dan Daishin Securities, serta platform dagangan pertukaran asing Jepun, GMO Internet Group Inc.

Firma risikan blok rantai terkemuka seperti TRM Labs, Chainalysis dan Elliptic sepakat mengaitkan jenayah rompakan Binance itu dengan unit penggodam elit milik Korea Utara. TRM menyifatkan serangan berkenaan sebagai 'kecurian kripto terbesar dalam rekod sejarah'. Dana yang dilarikan melibatkan gabungan aset mata wang kripto utama, termasuk Bitcoin, Ether, serta syiling stabil (stablecoins) bersandarkan dolar AS seperti USDT dan USDC.

Pencerobohan berskala gergasi ini merupakan tamparan parah kepada industri aset digital yang kini sedang menuju fasa kematangan dan berusaha melebarkan sayap ke dalam sistem kewangan konvensional. Sebelum ini, godaman kripto terbesar yang diketahui umum pernah berlaku ke atas bursa Bybit pada Februari 2025, di mana penceroboh melarikan hampir AS$1.5 bilion nilai token.

Episod kecurian dan penipuan lampau yang menumbangkan gergasi kripto seperti FTX dan Mt. Gox sebelum ini pernah mengheret pasaran ke dalam jajaran kemerosotan (bear market) berpanjangan—trauma yang baru sahaja cuba dilupakan oleh pemain industri susulan janji era kejelasan kawal selia di bawah pentadbiran Presiden AS Donald Trump.

Mata wang kripto terbesar dunia, Bitcoin, menjunam serta-merta sejurus laporan serangan Binance tersebar, jatuh ke bawah paras AS$77,000 buat kali pertama dalam tempoh lebih sebulan. Ia kemudian mengecilkan sedikit kerugian dan didagangkan sekitar AS$77,500 pada awal pagi waktu New York.

Bagi komuniti pelabur tegar yang sedang menikmati pemulihan harga aset sejak dua bulan kebelakangan ini, insiden Binance telah meragut momentum kebangkitan berkenaan. “Binance adalah sebuah entiti gergasi dalam ekosistem kripto sehinggakan sebarang tamparan ke atas keyakinan terhadap mereka akan mencalar keyakinan industri secara menyeluruh, lebih-lebih lagi apabila pasaran sememangnya sudah gusar dengan keupayaan siber yang diperkasakan oleh teknologi AI,” kata Fredrick Collins, Ketua Pegawai Eksekutif dan pengasas bersama platform data kripto Velo Data.

Kedudukan dominan Binance sememangnya mengatasi saingan lain dengan ketara. Platform ini memegang aset pengguna bernilai kira-kira AS$135.2 bilion, berbanding bursa kedua terbesar, OKX, yang hanya memiliki aset sekitar AS$28.6 bilion, menurut data DefiLlama.

Menurut laporan TRM Labs, pihak penggodam dipercayai mengeksploitasi mekanisme kebenaran transaksi (authorization) Binance. Penyerang berjaya menyusup masuk ke dalam sistem bursa dan menggunakan perisian dalaman untuk meluluskan pemindahan dana merentasi 10 rangkaian blok rantai berbeza, termasuk Bitcoin dan Ethereum.

“TRM mengaitkan serangan ini dengan TraderTraitor, unit penggodam elit Korea Utara, berdasarkan bukti risikan blok rantai dan luar rantaian yang amat kukuh. Kami membuat kesimpulan ini dengan tahap keyakinan yang tinggi,” jelas firma risikan tersebut.

Pihak Binance mendedahkan bahawa insiden itu berkemungkinan membabitkan sebuah komputer riba milik jurutera perisian yang telah diceroboh, selain beberapa 'titik pencerobohan tambahan'. Bagaimanapun, pengurusan bursa itu mengesahkan tiada sebarang bukti berlakunya ketirisan melibatkan kunci persendirian (private keys). “Ini merupakan serangan yang kompleks dan kami sedang bekerjasama rapat dengan pihak penguatkuasa undang-undang untuk menyelesaikannya,” kata Binance di platform X.

Bagi melindungi kepentingan pengguna, Binance mempunyai dana rizab kecemasan dikenali sebagai Secure Asset Fund for Users (SAFU) yang ditubuhkan sejak 2018 sebagai pelindung kewangan sekiranya berlaku kecemasan melampau. Dana SAFU biasanya dikekalkan pada paras purata sekitar AS$1 bilion, walaupun ia berubah-ubah mengikut keadaan pasaran.

Susulan insiden itu, dua penerbit syiling stabil terbesar dunia mengambil tindakan pantas membekukan aliran dana yang disyaki. Ketua Pegawai Eksekutif Tether, Paolo Ardoino mengesahkan bahawa syarikatnya telah membekukan lebih AS$1.5 bilion USDT yang berkaitan dengan cubaan godaman tersebut. Manakala Jeremy Allaire, peneraju Circle Internet Group Inc., memaklumkan sebanyak AS$800 juta USDC telah dibekukan susulan laporan eksploitasi ke atas Binance.

Sentimen pasaran sememangnya sudah rapuh selepas beberapa siri insiden keselamatan digital baru-baru ini, termasuk ratusan juta dolar yang disedut keluar daripada Bitget serta kes manipulasi membabitkan peranti dompet perkakasan Ledger. “Penyerang kini beroperasi pada kepantasan dan skala yang luar biasa, namun teknologi untuk menjejaki dana juga bertindak pada kepantasan setara. Penerbit syiling stabil membekukan aset dalam masa beberapa jam, manakala penyiasat menjejaki pergerakan merentasi blok rantai secara masa nyata,” kata Ari Redbord, Ketua Dasar Global di TRM Labs.

Ketidaktentuan ini memburukkan lagi keadaan pasaran kripto memandangkan kontrak opsyen bernilai AS$11 bilion dijadual tamat tempoh pada Jumaat, di samping kebimbangan terhadap pilihan raya separuh penggal AS minggu hadapan yang berkemungkinan menyaksikan Parti Demokrat menguasai semula salah satu atau kedua-dua dewan Kongres, sekali gus membuka ruang kepada penelitian undang-undang yang lebih ketat terhadap industri aset digital.

“Ini adalah tamparan dahsyat kepada dunia kripto susulan kejayaan penggodaman yang berterusan. Hakikat bahawa eksploitasi sebegini terus berlaku menjadikannya sangat membimbangkan dalam era model-model AI baharu dikeluarkan setiap dua minggu,” ujar Tian Zeng, Ketua Pegawai Eksekutif dana lindung nilai kripto Third Eye.

Pada hari yang sama insiden Binance berlaku, platform pasaran kontrak ramalan Polymarket turut menghentikan dagangan antarabangsa selama sejam selepas pembekal perisian pihak ketiga diceroboh, mengakibatkan lebih 700 pengguna kehilangan dana AS$2.7 juta menurut platform analisis Bubblemaps. Di Korea Selatan, bursa kripto kedua terbesar negara itu, Bithumb, turut dilaporkan terjejas akibat pencerobohan data yang melibatkan ratusan rekod pelanggan. — Bloomberg

Timbalan Perdana Menteri, Datuk Seri Dr. Ahmad Zahid Hamidi berkata, ketetapan berhubung pelaksanaan langkah berkenaan akan mengambil kira kepentingan semua aspek tersebut secara holistik.

Menurut beliau, proses pendataan komuniti pelarian Rohingya di seluruh negara kini berada pada fasa pertama yang melibatkan individu di Depoh Tahanan Imigresen (DTI).

Katanya, inisiatif menerusi program Dokumen Pendaftaran Pelarian (DPP) itu dijangka memasuki fasa kedua dalam tempoh terdekat.

“Pelaksanaan fasa kedua DPP ini akan memfokuskan kepada pemegang kad Suruhanjaya Tinggi Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu bagi Pelarian (UNHCR) di luar DTI.

“Majlis Keselamatan Negara (MKN), Jabatan Perdana Menteri dengan kerjasama semua kementerian, jabatan dan agensi berkaitan serta pihak berkuasa tempatan (PBT) sedang giat melaksanakan sesi libat urus bagi tujuan berkenaan.

“Libat urus ini diadakan bagi mendapatkan maklum balas serta merancang tindakan yang bersesuaian bagi menyelaras isu membabitkan golongan ini di negara ini,” katanya dalam jawapan bertulis yang disiarkan di laman rasmi Parlimen hari ini.

Beliau menjawab soalan Datuk Seri Dr. Wee Jeck Seng (BN-Tanjung Piai) mengenai status komuniti Rohingya, termasuk jumlah yang dikenal pasti, dokumentasi serta pendekatan strategik kerajaan bagi menangani isu berkenaan. — UTUSAN

Timbalan Menteri Besar Kelantan, Datuk Dr Mohamed Fadzli Hassan berkata, kedua-dua syarikat terbabit akan melaksanakan operasi pengeluaran mineral berharga itu secara kerjasama strategik dengan Perbadanan Menteri Besar Kelantan (PMBK).

Menurut beliau, kedua-dua syarikat kini berada pada fasa akhir bagi memperoleh kelulusan Laporan Penilaian Impak Alam Sekitar (EIA) daripada Jabatan Alam Sekitar (JAS).

“Kita sudah mempunyai dua syarikat tempatan yang berlesen untuk melaksanakan pengeluaran REE. Kita juga akan mempunyai kaedah sendiri untuk memasarkan hasil mineral tersebut kelak,” katanya kepada pemberita selepas persidangan Dewan Undangan Negeri (DUN) di Kompleks Kota Darulnaim di sini pada Khamis.

Dalam perkembangan berasingan, Mohamed Fadzli mendedahkan sebanyak 62 jentera jengkaut yang dianggarkan bernilai RM15.8 juta dipercayai terbabit dalam aktiviti perlombongan haram di seluruh negeri telah berjaya disita oleh pihak berkuasa.

Beliau menegaskan, tindakan undang-undang tegas termasuk pengenaan denda maksimum dan perlucuthakan aset boleh diambil terhadap pesalah berulang bagi mengekang ketirisan serta kecurian hasil sumber mineral negeri.

“Operasi serbuan ini digerakkan hasil maklumat agensi berkaitan serta laporan penduduk tempatan. Kita juga mengesan taktik beberapa syarikat yang diberikan permit penjelajahan tetapi menyalahgunakannya dengan terus menjalankan perlombongan haram.

“Lesen penjelajahan hanya membenarkan aktiviti tertentu bagi menilai kesesuaian kawasan serta anggaran hasil galian, namun ada pihak yang mengambil jalan pintas dengan terus melombong tanpa kebenaran,” jelasnya.

Sementara itu, mengulas isu kebun tanaman daun sirih seluas lebih dua hektar yang didakwa diusahakan oleh etnik Rohingya di Kampung Padang Guchil, Tanah Merah, Mohamed Fadzli berkata perkara tersebut telah dirujuk kepada agensi penguatkuasaan berkaitan untuk tindakan sewajarnya mengikut peruntukan undang-undang. — Bernama / The Edge Malaysia

Timbalan Menteri Besar Kelantan, Dato’ Dr Mohamed Fadzli Hassan berkata, daripada jumlah tersebut, sebanyak 51 kes masih dalam siasatan manakala 49 kes telah berjaya diselesaikan.

Menurut beliau, jumlah kes berkenaan diperoleh hasil tindakan penguatkuasaan bersepadu yang dilaksanakan kerajaan negeri bersama agensi berkaitan di bawahnya mengikut Seksyen 158 Enakmen Mineral Negeri Kelantan 2001.

“Pencapaian ini adalah hasil daripada 104 operasi penguatkuasaan bersepadu yang dijalankan oleh agensi kerajaan negeri bersama pasukan keselamatan,” katanya.

Beliau berkata demikian ketika menjawab soalan Nik Bahrum Nik Abdullah (PAS-Chempaka) pada Persidangan Kali Ketiga Belanjawan Dewan Undangan Negeri (DUN) Kelantan di Kota Darulnaim, di sini hari ini.

Mohamed Fadzli menjelaskan, tindakan penguatkuasaan turut melibatkan penyitaan pelbagai jentera berat dan tapak perlombongan, selain pemusnahan peralatan yang digunakan bagi aktiviti mendulang emas secara haram.

Tegasnya, tindakan undang-undang tegas juga diambil terhadap mana-mana pihak yang menceroboh kawasan perlombongan, merangkumi penahanan serta pendakwaan terhadap mereka yang terlibat.

“Kadar denda dan kompaun turut ditingkatkan bagi kesalahan berulang sebagai langkah memberi pengajaran tegas kepada pesalah.

“Selain itu, langkah pencegahan diperkukuh melalui pemasangan papan tanda amaran dan pemantauan udara secara berkala menggunakan teknologi dron di kawasan berisiko tinggi,” jelasnya.

Pada masa sama, beliau memberi jaminan bahawa Kerajaan Kelantan komited mengambil tindakan tegas terhadap sebarang aktiviti perlombongan yang melanggar peraturan demi melindungi hasil khazanah negeri dan kelestarian alam sekitar, di samping mengalu-alukan aduan orang awam.

Dalam persidangan tersebut, turut dibangkitkan mengenai laporan Ketua Audit Negara berhubung tunggakan royalti mangan berjumlah RM6.05 juta pada akhir 2025, anggaran kehilangan hasil negeri, aduan pencemaran sungai di kawasan perlombongan emas di Sokor, Tanah Merah, serta isu berkaitan pekerja di kawasan perlombongan. — HARAKAHDAILY

Hakim Norma Ismail menjatuhkan hukuman tersebut ke atas Badrul Hisham, 48, selepas memutuskan bahawa pihak pembelaan gagal menimbulkan sebarang keraguan munasabah di akhir kes pembelaan.

Bagaimanapun, mahkamah membenarkan permohonan peguam tertuduh untuk menangguhkan pelaksanaan hukuman pemenjaraan berkenaan sementara menunggu proses rayuan di Mahkamah Tinggi.

Hakim turut memerintahkan jumlah wang jaminan terhadap Chegubard dinaikkan sebanyak RM5,000 iaitu daripada RM10,000 kepada RM15,000 dengan seorang penjamin.

Pendakwaan dikendalikan oleh Timbalan Pendakwa Raya Nursyuhada Husna Sulaiman, manakala Badrul Hisham diwakili peguam bela Muhammad Rafique Rashid Ali.

Pada 24 Jun lalu, Hakim Mahkamah Tinggi Noor Ruwena Md Nurdin telah memerintahkan Badrul Hisham membela diri selepas membenarkan rayuan pihak pendakwaan terhadap keputusan Mahkamah Sesyen terdahulu yang melepas dan membebaskannya di akhir kes pendakwaan.

Sebelum itu, pada 4 November tahun lalu, Hakim Norma telah membebaskan Chegubard selepas mendapati pihak pendakwaan gagal membuktikan kes prima facie terhadap beliau.

Mengikut pertuduhan, Badrul Hisham didakwa mengeluarkan kenyataan fitnah tersebut yang boleh menjatuhkan maruah Seri Paduka Baginda di Pejabat Datuk Pengelola Bijaya Diraja, Istana Negara pada jam 6 petang, 22 Januari 2024.

Pertuduhan dikemukakan mengikut Seksyen 500 Kanun Keseksaan yang memperuntukkan hukuman penjara maksimum dua tahun atau denda atau kedua-duanya sekali, jika sabit kesalahan. — Bernama / The Edge Malaysia

Menurut beliau, akaun yang dibekukan itu merangkumi 70 akaun dagangan saham bernilai kira-kira RM323.59 juta serta 404 akaun bank yang mengandungi baki berjumlah sekitar RM85.62 juta.

Selain pembekuan akaun kewangan dan saham, pasukan polis turut mengambil tindakan menyita lapan hartanah, 11 buah kenderaan serta 417 akaun Sistem Depositori Pusat (CDS) menerusi operasi khas dikenali sebagai 'Op Viking'.

Op Viking tersebut diterajui oleh Pasukan Siasatan Jenayah Pengubahan Wang Haram (AMLA) Urus Setia Ketua Polis Negara (KPN) bagi menjejaki aliran dana haram dan manipulasi pasaran modal.

Saifuddin memaklumkan bahawa seramai 70 individu telah dipanggil untuk dirakam percakapan bagi membantu siasatan menyeluruh mengenai kes berprofil tinggi berkenaan.

Perkara itu dinyatakan beliau menerusi jawapan bertulis di Dewan Rakyat bagi menjawab pertanyaan Datuk Ahmad Marzuk Shaary (PN-Pengkalan Chepa) pada Selasa.

Ahmad Marzuk sebelum ini meminta Kementerian Dalam Negeri menyatakan skop dan perkembangan terkini siasatan polis terhadap aktiviti mafia korporat, termasuk jumlah pegawai Suruhanjaya Pencegahan Rasuah Malaysia (SPRM) atau agensi penguatkuasaan lain yang telah disoal siasat.

Isu kewujudan mafia korporat mula mendapat perhatian meluas susulan laporan antarabangsa oleh Bloomberg pada Februari lalu, yang mendakwa wujud pakatan sulit membabitkan agensi pencegahan rasuah bagi membantu sekumpulan ahli perniagaan merampas penguasaan ke atas syarikat-syarikat tersenarai awam di Bursa Malaysia. Bekas Ketua Pesuruhjaya SPRM, Tan Sri Azam Baki, bersama pihak SPRM bagaimanapun telah menafikan dakwaan tersebut sekeras-kerasnya.

Mengulas lanjut, Saifuddin menjelaskan bahawa polis telah membuka kertas siasatan di bawah Seksyen 4(1) Akta Pencegahan Pengubahan Wang Haram, Pencegahan Pembiayaan Keganasan dan Hasil daripada Aktiviti Haram 2001 (AMLATFPUAA) sejak 14 Oktober 2025.

Beliau turut menegaskan bahawa setakat ini tiada pegawai SPRM yang dikenal pasti terlibat dalam aktiviti jenayah terbabit, berdasarkan semakan latar belakang serta identiti saksi-saksi yang telah dipanggil memberi keterangan.

Saifuddin menegaskan bahawa proses siasatan masih giat dijalankan dan pihak polis kekal komited untuk menyelesaikan kes berkenaan secara telus serta berlandaskan lunas undang-undang tanpa kompromi. — The Edge Malaysia

Ahli Parlimen Kuala Langat, Datuk Dr. Ahmad Yunus Hairi berkata, pandangan baginda mengenai isu tersebut mengambil kira keadaan tanah di Selangor yang terhad untuk pembangunan serta kebimbangan terhadap pencemaran udara dan sistem saliran.

Katanya, titah ucapan baginda sebelum ini turut menekankan bahawa setiap teguran, nasihat, pandangan dan cadangan bukan bertujuan mencampuri urusan kerajaan negeri, sebaliknya bagi memastikan kepentingan agama dan rakyat dijaga.

“Saya kira pengalaman 25 tahun menjadi Sultan Selangor dan lebih 30 tahun sebagai Raja Muda, setiap apa yang baginda tegur, nasihat dan pandangan sudah tentu dengan penuh kebijaksanaan.

“Teguran dan nasihat berkenaan isu babi di negeri Selangor, saya kira penuh dengan kebijaksanaan Tuanku dalam keadaan tanah di Selangor yang terhad untuk tujuan pembangunan, pencemaran udara dan sistem saliran. Kerajaan harus memberi perhatian yang sewajarnya,” katanya kepada Utusan Malaysia.

Sebelum ini, akhbar ini melaporkan, kerajaan Selangor sedang menyiasat kemasukan babi hidup dari Sarawak melalui Pelabuhan Klang sejak Julai lalu bagi mengenal pasti destinasi sebenar ternakan itu sebelum menentukan tindakan susulan.

Menteri Besar, Datuk Seri Amirudin Shari berkata, pihaknya tidak menolak kemungkinan sebahagian ternakan berkenaan hanya transit di Selangor sebelum dihantar ke negeri lain.

Sementara itu, Exco Infrastruktur dan Pertanian negeri, Datuk Ir. Izham Hashim memaklumkan dalam sidang Dewan Undangan Negeri (DUN) Selangor bahawa lesen import telah diluluskan, termasuk bagi ternakan hidup dari Sarawak dengan anggaran sekitar 800 ekor seminggu.

Bagaimanapun, beliau berkata, ternakan itu tidak dibenarkan singgah di mana-mana lokasi dan perlu dihantar terus ke pusat sembelihan di Rawang.

Mengulas dakwaan kemasukan sebanyak 3,200 ekor babi hidup ke Selangor setiap bulan sejak Julai lalu, Ahmad Yunus berkata, destinasi, lokasi penempatan sementara serta pusat penyembelihan haiwan berkenaan perlu dijelaskan.

Beliau turut mempersoalkan keperluan membawa masuk babi hidup bagi memenuhi keperluan masyarakat bukan Islam di Selangor, sedangkan baginda mencadangkan agar hanya bekalan daging babi dibawa masuk.

“Mungkin isu kemasukan babi hidup yang besar jumlahnya melalui Pelabuhan Klang adalah di bawah bidang kuasa kerajaan pusat, tetapi beberapa persoalan menjadi tanda tanya rakyat.

“Ke manakah babi-babi ini akan dibawa? Di manakah penempatan sementara dan pusat penyembelihannya? Bagaimana pelupusan dan pengurusan najisnya?” soalnya.

Dalam pada itu, Ahmad Yunus turut mempersoalkan mengapa Singapura tidak mengimport terus dari negeri atau negara pengeksport sekiranya kemasukan babi hidup itu bertujuan memenuhi keperluan republik berkenaan. — UTUSAN

Atas asas itu, Perdana Menteri Datuk Seri Anwar Ibrahim ada benarnya apabila beliau memberitahu Dewan Rakyat minggu lalu bahawa jentera kerajaan sememangnya telah dipergunakan oleh ahli politik untuk menguasai syarikat-syarikat korporat sejak lewat tahun 1990-an lagi.

Contoh yang paling ketara ialah bagaimana bank-bank diambil alih menerusi langkah penggabungan paksa susulan Krisis Kewangan Asia 1998.

Langkah tersebut telah direncanakan oleh Allahyarham Tun Daim Zainuddin, yang merupakan Menteri Kewangan ketika itu. Agensi kerajaan utama yang terlibat dalam penggabungan sektor perbankan itu ialah Bank Negara Malaysia (BNM) dan Suruhanjaya Sekuriti Malaysia (SC).

Peristiwa ini juga berlaku sewaktu Anwar sedang berada di dalam penjara berikutan pergeseran besar dengan Perdana Menteri ketika itu, Tun Dr Mahathir Mohamad.

Dalam proses penggabungan perbankan tersebut, sebanyak 40 institusi kewangan telah dileburkan dan digabungkan menjadi 10 kumpulan perbankan utama. Institusi-institusi kewangan yang dikuasai oleh tokoh-tokoh yang dilihat cenderung atau bersekutu dengan Anwar telah diambil alih.

Antaranya termasuklah Multi-Purpose Bank milik Datuk Lim Thian Kiat (kini dikenali sebagai Alliance Bank), RHB Bank Bhd yang mana Tan Sri Rashid Hussain merupakan pemegang saham utamanya, serta Phileo Allied Bank milik Tan Sri Tong Kooi Ong.

Lim, yang lebih dikenali sebagai T K Lim, terpaksa meninggalkan kumpulan Multi-Purpose secara tergesa-gesa pada pertengahan tahun 1999. Beliau dikatakan telah meninggalkan negara ini bagi mengelakkan kemungkinan pendakwaan jenayah berhubung urusan yang melibatkan kumpulan Multi-Purpose.

Rashid pula terpaksa melepaskan pegangan sahamnya dalam RHB kepada Utama Banking Group yang dikuasai oleh keluarga Allahyarham Tun Abdul Taib Mahmud, manakala Tong terpaksa menjual Phileo Allied Bank kepada Malayan Banking Bhd (Maybank).

Selepas tahun 2002, persekitaran korporat menyaksikan satu lagi gelombang perubahan menyusuli keretakan hubungan antara Daim dan Dr Mahathir. Syarikat-syarikat yang mempunyai kaitan dengan Daim, seperti kumpulan Renong, telah diambil alih oleh Khazanah Nasional Bhd atas alasan beban hutang mereka mendatangkan risiko sistemik kepada keseluruhan sistem perbankan negara.

Ahli-ahli perniagaan yang bersekutu dengan Daim mendakwa bahawa mereka telah dipaksa melupuskan pegangan saham masing-masing kepada Khazanah pada harga yang murah.

Walau bagaimanapun, hakikatnya pendedahan hutang kumpulan Renong terhadap sektor perbankan Malaysia ketika itu amat besar sehinggakan sebarang keruntuhan bakal mencetuskan kesan berantai yang boleh menggugat asas sistem perbankan negara.

Berbalik kepada situasi semasa, pada Januari tahun ini, satu laporan oleh Bloomberg mendakwa bahawa Suruhanjaya Pencegahan Rasuah Malaysia (SPRM) telah dipergunakan oleh 'tokoh-tokoh korporat' tertentu untuk merampas penguasaan ke atas beberapa syarikat.

Antara syarikat yang menyaksikan pemegang saham utamanya terpaksa menjual pegangan mereka selepas disiasat oleh SPRM ialah Goodway Integrated Industries Bhd (kini dikenali sebagai GIIB Holdings Bhd [KL:GIIB]), MMAG Holdings Bhd, Caely Holding Bhd (kini NexG Bina Bhd [KL:NEXGBINA]) dan Revenue Group Bhd (kini Revenue IF Bhd). Di kesemua syarikat ini, perubahan pemegangan saham berlaku sejurus selepas siasatan dijalankan oleh SPRM.

Trend ini kemudiannya dikenali sebagai 'mafia korporat', susulan dakwaan bahawa beberapa individu yang dikenal pasti mempunyai hubungan rapat dengan SPRM telah mempergunakan agensi penguatkuasaan tersebut untuk mengambil alih syarikat. Namun, SPRM dan Ketua Pesuruhjayanya, Tan Sri Azam Baki, telah menafikan sekeras-kerasnya dakwaan berkenaan.

Isu ini memuncak pada Februari tahun ini apabila Azam didapati memegang 17.7 juta saham yang dianggarkan bernilai RM800,000 dalam Velocity Capital Partners Bhd.

Ironinya, Velocity Capital mempunyai kaitan dengan Victor Chin Boon Leong, individu utama yang didakwa menjadi dalang di sebalik rangkaian mafia korporat tersebut.

Chin sebaliknya mendakwa bahawa dirinya sendiri adalah mangsa mafia korporat dan memberi bayangan bahawa individu-individu berkuasa yang rapat dengan kerajaan semasa sebenarnya yang bertanggungjawab mempergunakan SPRM untuk menguasai syarikat-syarikat.

Jika diimbas kembali sejarah korporat Malaysia, sememangnya sudah banyak kes di mana pemegang saham disingkirkan secara paksa daripada syarikat mereka sendiri.

Namun, dakwaan mengenai modus operandi mafia korporat kali ini amat membimbangkan kerana salah satu daripadanya ialah bagaimana SPRM dijadikan alat untuk mengambil alih syarikat-syarikat yang langsung tidak mempunyai sebarang kaitan atau kecenderungan dengan mana-mana tokoh politik.

Tuduhan sedemikian menjejaskan keyakinan pelabur terhadap pasaran korporat Malaysia, dan atas sebab itulah siasatan menyeluruh terhadap isu mafia korporat ini wajib dilaksanakan.

Sehubungan itu, Anwar menyatakan bahawa satu pasukan petugas khas yang diketuai oleh Peguam Negara, Tan Sri Mohd Dusuki Mokhtar, akan menyiasat jenayah korporat berkenaan dan membentangkan laporan dalam tempoh tiga bulan. Pasukan petugas khas itu turut dianggotai oleh beberapa agensi penguatkuasaan lain, termasuk Lembaga Hasil Dalam Negeri (LHDN) dan Bahagian Pencegahan Pengubahan Wang Haram (AMLA) Polis Diraja Malaysia.

Beliau tidak memperincikan bentuk jenayah korporat yang disiasat, namun berikrar akan mendedahkan hasil siasatan tersebut kepada umum biarpun ia membabitkan nama-nama seperti Azam Baki, Datuk Seri Farhash Wafa Salvador mahupun Victor Chin Boon Leong.

Farhash merupakan bekas setiausaha politik Anwar dan kini bergelar tokoh korporat yang menganggotai lembaga pengarah di banyak syarikat tersenarai awam.

Beberapa ahli parlimen penyokong kerajaan, terutamanya daripada DAP, telah mendesak penubuhan Suruhanjaya Siasatan Diraja (RCI) bagi menyiasat skandal mafia korporat ini, namun memandangkan tiada RCI akan ditubuhkan, maka penubuhan pasukan petugas khas itu terpaksa diterima sebagai jalan tengah.

Persoalannya, mengapa Peguam Negara diberikan mandat untuk mengetuai pasukan petugas khas tersebut? Beliau adalah sebahagian daripada jentera kerajaan memandangkan Perdana Menteri sendiri mempunyai peranan dalam pelantikannya.

Bukankah lebih wajar dan meyakinkan sekiranya pasukan petugas khas itu diketuai oleh seorang tokoh kehakiman yang berwibawa dan bebas?

Siasatan ini mestilah dijalankan secara telus sekiranya dunia korporat Malaysia mahu menaruh keyakinan terhadap laporannya kelak. Justeru, kaedah siasatan serta siapa yang dipanggil untuk disoal siasat dalam menghasilkan laporan itu amatlah penting.

Khususnya keterangan daripada Chin yang kini berada di luar negara atas alasan bimbang akan keselamatan dirinya.

Lebih penting lagi, selepas laporan itu dibentangkan kelak, adakah ia akan membawa kepada sebarang pendakwaan jenayah di mahkamah? Hanya tindakan sedemikian yang akan menjadikan keseluruhan siasatan ini benar-benar bermakna dan memberi impak.

Sebelum saya meneruskan, saya ingin mengucapkan ribuan terima kasih kepada semua kerana memberi peluang kepada saya untuk berdiri di hadapan anda hari ini. Saya amat bersyukur dan berbesar hati apabila ayahanda saya meminta agar saya menyampaikan ucapan ini bagi pihaknya.

Beliau telah bersiap sedia dengan ucapan ini dan sebenarnya mahu menyampaikannya sendiri, tetapi malangnya, kesihatannya kurang baik baru-baru ini. Oleh itu, harap maafkan saya, dan teks yang saya bacakan ini sepenuhnya merupakan ucapan Tun Dr. Mahathir Mohamad.

Yang Amat Berhormat Datuk Seri Dr. Ahmad Samsuri Mokhtar, Menteri Besar Terengganu,

Yang Amat Berhormat Datuk Panglima Perang Datuk Mohd Nassuruddin Daud, Menteri Besar Kelantan,

Yang Amat Berhormat Datuk Seri Muhammad Sanusi Md Nor, Menteri Besar Kedah,

Yang Amat Berhormat Tuan Abu Bakar Hamzah, Menteri Besar Perlis,

Yang Hormat Profesor Dr. Haim Hilman Abdullah, Ahli Majlis Mesyuarat Kerajaan Negeri Kedah, Pengerusi SG4 Group Sendirian Berhad,

Para hadirin sekalian, para jemputan kehormat, ahli panel, penganjur, peserta-peserta,

Bismillahirrahmanirrahim. Dengan nama Allah, yang maha pemurah lagi maha penyayang. Assalamualaikum warahmatullahi wabarakatuh.

Pertama sekali, saya ingin merakamkan penghargaan saya kepada penganjur, SG4 Group Sendirian Berhad, kerana menjemput dan memberi saya peluang untuk menyertai forum ini. Alhamdulillah, dengan izin Allah, walaupun kesihatan saya agak kurang memberangsangkan baru-baru ini, saya masih dapat berkongsi beberapa pandangan dengan semua yang hadir. Malangnya, kerana saya belum pulih sepenuhnya, saya telah meminta anak saya, Mokhzani, untuk menyampaikan ucapan bagi pihak saya, walaupun saya sangat ingin melakukannya sendiri. Harap maafkan saya.

Walau bagaimanapun, saya amat berharap agar forum hari ini akan mencipta satu lagi pencapaian penting dalam usaha SG4 untuk menjadi entiti yang dikaitkan dengan pengurusan kukuh, berjiwa usahawan, inovatif, mampan, dan berwawasan jauh. Akhirnya, ia mesti mencapai objektif tunggal yang paling penting: iaitu memastikan pertumbuhan dan kemajuan yang memberi manfaat kepada penduduk yang tinggal di empat negeri tersebut, dan seterusnya juga di luar mereka.

Para hadirin sekalian,

Telah tiga tahun lamanya sejak saya mula terlibat dengan SG4, walaupun saya harus mengakui bahawa saya berharap dapat memberikan lebih banyak masa untuk SG4. Namun begitu, bukanlah kerana tiada niat. Sejak awal lagi, saya merasakan bahawa SG4, sebagai sebuah kolektif yang terdiri daripada empat negeri paling utara dengan populasi seramai 5.7 juta orang dan tersebar di tanah seluas lebih 38,000 kilometer persegi, benar-benar merupakan gergasi yang tidur. Jika negeri-negeri ini dapat mengatur langkah, menggabungkan sumber mereka, dan saling melengkapkan antara satu sama lain, frasa 'langit adalah batasnya' tidak lagi kedengaran klise.

Menariknya, sejak SG4 dicetuskan dan kemudiannya direalisasikan, pemimpin-pemimpin negeri ini telah lebih dari sedar mengenai apa yang mereka miliki, apa yang boleh mereka lakukan, dan betapa luasnya capaian mereka. Secara asasnya, kita boleh membuat kesimpulan bahawa SG4 memiliki saiz, tanah, penduduk, dan infrastruktur untuk membangunkan kawasan mereka menjadi zon ekonomi dan perniagaan yang produktif dan menguntungkan.

Apa yang diperlukan adalah pengetahuan mengenai cara melakukan perkara-perkara tersebut, dan dari situ, menggunakan kepakaran, dan akhirnya memastikan pembangunan itu mampan. Saya tidak bermaksud untuk memberi ceramah kepada pemimpin dan pendokong SG4 tentang apa yang mereka miliki dan bagaimana mereka patut menggunakannya. Mereka sepatutnya lebih arif, dan sebenarnya, berdasarkan beberapa pertemuan bertuah saya dengan mereka, maklum balas yang saya terima membuktikan bahawa mereka kenal negeri mereka dengan baik, apa yang mereka miliki, dan apa yang hendak dilakukan dengan segala-galanya itu.

Sebenarnya, mereka sudah mula melihat negeri-negeri tersebut melangkaui aktiviti ekonomi tradisional dan membayangkan yang baru, yang dipercayai berpotensi merangsang, jika tidak mempercepatkan, pertumbuhan.

Contohnya, Kedah, yang lama dikaitkan dengan penanaman dan penghasilan padi, sedang bertransformasi sebagai hab pembuatan. Kelantan, walaupun masih terikat dengan pertanian, sedang melihat untuk membina di atasnya suatu perspektif komersial dan bukan hanya cukup untuk dirinya sendiri. Terengganu, yang telah diberkati dengan petroleum di perairannya, tidak membiarkan diri mereka bergantung kepada royalti, tetapi sebaliknya meneroka aktiviti hiliran. Perlis, yang paling kecil dari segi saiznya, namun sedang melihat untuk mengembangkan dan meneroka perdagangan rentas sempadan mereka.

Namun begitu, walaupun dalam aktiviti ekonomi tradisional, SG4 telah bermain-main dengan idea untuk meneroka pendekatan pertanian besar skala komersial. Ini bermaksud bahawa tidak sekadar membenarkan petani individu dengan plot kecil, SG4 sedang melihat untuk mengumpulkan mereka bersama-sama dan menghasilkan tanaman mereka secara kolektif melalui pasukan pengurusan profesional.

Di dalam SG4, mereka kini juga diberkati dengan unsur nadir bumi atau Rare Earth Elements (REE) yang sangat diminati, yang telah dikenalpasti sebagai antara kawasan dengan simpanan tertinggi di negara ini, dan ditatap dengan minat dari dalam dan luar negara. Isunya sekarang bukan sekadar mengambil dan menjualnya, yang mana akan serta-merta memberikan negeri-negeri SG4 sumber pendapatan yang besar untuk kantung negeri. Sebaliknya, ia adalah tentang bagaimana untuk menambah nilai pada elemen-elemen ini, yang akan meningkatkan pendapatan mereka berlipat ganda. Hanya selepas itu usaha-usaha ini boleh menjadi mampan dan benar-benar memaksimumkan faedahnya untuk rakyat di negeri-negeri ini.

Para hadirin sekalian,

Walaupun negeri-negeri SG4 boleh mempunyai impian tentang simpanan baru yang akan mengkayakan negeri-negeri tersebut, mereka tidak boleh lupa bahawa potensi dan aset sebenar adalah rakyat mereka sendiri. Jika rakyat di negeri-negeri ini tidak berkongsi impian yang sama, maka apa pun kekayaan yang berpotensi dieksploitasi tidak akan bernilai banyak.

Saya sering mendengar bahawa empat negeri ini tidak kaya berbanding dengan negeri-negeri barat kerana majoriti rakyatnya adalah Melayu Islam, yang entah bagaimana dibayangkan sebagai 'golongan yang tidak mahir dalam perdagangan dan perniagaan'. Ia mungkin benar jika perbandingan dibuat berdasarkan sempadan. Walau bagaimanapun, jika ia dibuat berdasarkan rakyatnya, maka boleh dikatakan bahawa peniaga Melayu yang berjaya dan pedagang lain di Kuala Lumpur, Selangor, dan bahagian lain negeri barat terdiri daripada individu-individu dari negeri-negeri SG4.

Saya mungkin tidak mempunyai pecahan angka, tetapi saya percaya semua akan bersetuju bahawa orang-orang Kelantan sangat menonjol dalam perniagaan makanan dan katering di negeri-negeri Pantai Barat. Saya diberitahu bahawa mereka dari Terengganu juga telah memecahkan dominasi orang Kelantan dalam perniagaan-perniagaan ini. Tetapi penyertaan lambat oleh orang-orang Terengganu dikatakan kerana keberatan mereka untuk keluar dari negeri mereka, yang mana mereka bangga tentang kecantikan dan daya tarikan desanya. Sudah tentu, mereka bukan sekadar berlagak sombong, ini kerana mereka telah menerima pengiktirafan sebagai negeri paling gembira di negara ini.

Saya berasal dari Kedah, dan saya boleh menjamin bahawa kami adalah orang yang sukar digugat dan kami bekerja keras seperti, jika tidak lebih daripada, mereka dari negeri lain. Saya tidak akan meninggalkan Perlis dari sebutan saya kerana saya diingatkan bahawa ia, dalam beberapa tahun kebelakangan ini, telah berkembang dengan sendirinya menjadi sebuah komuniti yang comel dan ala hipster. Saya diberitahu bahawa untuk sebuah negeri kecil, bilangan kafe di samping rumah tamu telah tumbuh dengan cepat, mungkin lebih banyak daripada jiran-jiran mereka yang lebih besar. Walaupun ada yang mungkin melihat ini sebagai ekonomi pinggiran, ia juga harus dilihat sebagai perubahan sikap rakyat, bersedia untuk menerima model perniagaan kontemporari yang telah mantap dan mencabar.

Ini adalah tempat SG4 patut campur tangan dan membantu perniagaan tempatan untuk memastikan mereka tidak berakhir tepu dan bekalan berlebihan, atau mencadangkan dan menawarkan model perniagaan lain yang mungkin lebih mampan. Walaupun mungkin tidak banyak membuktikan, cukuplah dikatakan bahawa terdapat juga individu dari Kelantan, Terengganu, Kedah, dan Perlis yang telah berpindah ke Pantai Barat dan telah menyumbang banyak kepada pencapaian dan reputasi terhormat bagi usahawan, perniagaan, dan peniaga Melayu Islam yang berjaya.

Selain itu, saya juga pernah katakan sebelum ini: orang Melayu sebenarnya berpotensi menjadi peniaga dan ahli perniagaan yang baik kerana mereka diberkati dilahirkan sebagai Islam. Tanpa membandingkan Islam dan agama-agama lain, tetapi sebagai seorang Islam, saya sedar prinsip-prinsip dalam Islam jika kita benar-benar mengamatinya. Orang Melayu akan sangat dihormati dalam perniagaan. Lagipun, Islam sentiasa mengingatkan semua Muslim tentang betapa beratnya hukuman bagi mereka yang menipu dan mencuri, dan bahawa kejujuran memberikan antara ganjaran yang tertinggi.

Begitu juga, demi manfaat mereka dalam industri makanan dan minuman, kebersihan adalah inti pati kehidupan seorang Muslim. Dengan kata lain, jika orang Melayu mengamati prinsip-prinsip Islam, mereka akan menjadi orang yang paling dicari-cari dalam urusan perniagaan dan perdagangan.

Malangnya, walaupun kebanyakan orang Melayu di negeri-negeri ini adalah Muslim yang jujur, ada yang percaya kepada jalan pintas dan keuntungan cepat. Mengabaikan kejujuran dan kepercayaan, memilih untuk memotong jalan, dan terlibat dalam rasuah untuk memastikan keuntungan maksimum dengan usaha minimum. Dan itu memang menjadi musibah orang Melayu Islam di negara ini, dan fokus sentiasa ditumpukan kepada negeri-negeri SG4 kerana majoriti yang tinggal di sana adalah Melayu Islam.

Akhirnya, SG4 hanya boleh merealisasikan potensi sebenarnya jika sikap kedua-dua pemimpin dan rakyat boleh bersetuju bahawa Allah Subhanahu Wa Ta'ala tidak akan mengubah nasib mereka melainkan mereka sendiri yang mengubahnya. Mereka perlu memberikan yang terbaik kerana mereka telah ketinggalan selama beberapa dekad, dan untuk mengejar, apatah lagi mengatasi negeri-negeri Pantai Barat, komitmen kurang daripada 100% mungkin tidak membuahkan hasil yang dikehendaki.

Pada tahun 1990-an, apabila Malaysia mendapat pengiktirafan dan digelar Harimau Asia, mantranya adalah 'Malaysia Boleh', yang pada dasarnya merumuskan tenaga dan komitmen yang digembeleng bagi mendapatkan keyakinan dan pencapaian sedemikian. Sekarang masanya untuk negeri-negeri SG4 menggali sedalamnya hasil mahsul mereka dan mengisytiharkan bahawa 'SG4 Boleh'.

Jadi saya sangat menghargai anda semua dalam membenarkan saya menyampaikan ucapan ini. Assalamualaikum warahmatullahi wabarakatuh. Terima kasih banyak-banyak.

Ketua Penerangan Perikatan Nasional (PN), Tan Sri Annuar Musa berkata, kerjasama itu mampu menjadi landasan kepada PN untuk membuktikan keupayaannya memacu transformasi ekonomi Malaysia melalui pembangunan yang lebih tersusun, berdaya saing dan saling melengkapi antara negeri.

Menurutnya, kerjasama berkenaan perlu diperkukuh menjelang Konvensyen SG4 2026 yang dijadualkan berlangsung di Pusat Konvensyen Kuala Lumpur (KLCC), pada hari ini Isnin, 26 Oktober bagi membuka lebih banyak peluang pekerjaan berkemahiran tinggi, meningkatkan pendapatan rakyat serta merancakkan kegiatan ekonomi tempatan.

'Saya melihat rangkaian kerjasama negeri-negeri Kedah, Perlis, Kelantan, Terengganu dengan sekitarnya menjadi landasan utama untuk membina harapan baharu yang lebih meyakinkan dan PN berupaya menjadi pemandu dan penggerak baharu bagi Malaysia,' katanya.

Menurut beliau, SG4 bersama negeri lain yang mempunyai peranan, PN akan tampil dengan tawaran pembangunan jelas, merangkumi pembangunan modal insan berkualiti, bandar pintar, industri dan teknologi pintar, pusat data berskala besar serta sistem logistik pintar.

Katanya, perancangan itu turut melibatkan penggunaan kecerdasan buatan (AI), penerokaan sumber tenaga baharu termasuk tenaga nuklear yang berdaya saing serta pembangunan sumber tempatan.

Annuar menjelaskan, kekuatan setiap negeri mampu dihubungkan melalui satu ekosistem pelaburan saling melengkapi, selain menyediakan kemudahan menjalankan perniagaan atau _‘ease of doing business’_ dengan manfaat ekonomi yang boleh diukur.

“Ukuran kejayaannya ialah pekerjaan berkemahiran dan bergaji lebih tinggi, pertumbuhan perusahaan tempatan serta peluang untuk anak muda membina masa depan di negeri sendiri,” katanya.

Sekarang, anda hanya perlu 'sewa' pengundi AI yang boleh beri maklum balas dalam masa beberapa minit sahaja!

Di UK, syarikat-syarikat seperti Electric Twin, Artificial Societies, GWI dan Toluna sedang buat duit dengan teknologi ini. Mereka guna data dari kajian sebenar untuk cipta 'persona' AI yang boleh beri pandangan tentang mesej politik.

Syarikat seperti Synthetic Respondents, hanya caj USD16 (lebih kurang RM75) sahaja untuk satu projek - seribu kali lebih murah dari kajian kumpulan fokus yang biasa.

Menteri AI Britain, Kanishka Narayan, antara yang terawal guna teknologi ni. Dia cerita yang benda pertama dia buat lepas jadi ahli parlimen ialah menguji kumpulan fokus AI ni. Menurut beliau, sekarang ni ahli parlimen biasa pun boleh faham apa yang orang fikir dengan cara yang jauh lebih murah dari sebelumnya.

Teknologi ni bukan saja untuk ahli politik. Sebuah syarikat besar yang dirahsiakan namanya pun guna AI untuk ramal soalan apa yang penganalisis akan tanya masa mesyuarat kewangan. The Times sampai tukar nama podcast dia jadi 'The Business' lepas buat kajian guna AI ni.

Tapi macam biasa, ada pro dan kontra. Pengundi AI ni tak berapa bagus nak faham pandangan minoriti atau isu-isu baru. Ada yang takut ahli politik akan terlalu percaya dengan AI ni sampai lupakan rakyat sebenar.

Satu kajian oleh Pusat Penyelidikan Pew beritahu yang AI ni selalu salah. Bila mereka bandingkan jawapan AI dengan manusia, rata-rata beza 12%! AI ni selalu keliru dengan isu baru dan selalu jawab sama je tak macam manusia yang pelbagai ragam.

'Tak sama macam jumpa manusia sebenar dan dengar sendiri apa mereka cakap,' kata Jason Mander dari GWI. 'Manusia ni pelik, susah nak faham, dan selalu bercanggah dengan diri sendiri'.

Tapi tetap ada yang suka dengan teknologi ni. Ben Warner, salah seorang pengasas syarikat Electric Twin, kata AI ni sangat berguna bila nak respons segera. Dia bagi contoh, kalau Kementerian Kewangan nak tahu orang suka atau tak kalau mereka buat sesuatu yang boleh gegar pasaran, senang je, tanya AI ni dulu.

Namun ada satu kes yang agak lucu dan memalukan. Awal tahun ni, Axios terpaksa betulkan artikel mereka sebab rupanya tinjauan yang mereka petik tu datang dari AI, bukan orang sebenar. Lagi satu, ada tinjauan tentang datuk bandar Los Angeles yang jadi viral, tapi lepas tu kantoi yang tinjauan tu palsu - sekadar eksperimen sosial je.

Walaupun ada kelemahan, ramai yang rasa teknologi ni boleh bantu kerajaan buat keputusan lebih baik. Kadang-kadang dasar yang baik gagal sebab tak diuji, dan dasar yang buruk dilaksanakan sebab ahli politik tersilap andaian.

Tapi kena ingat, meramal apa orang fikir tak sama dengan FAHAM kenapa mereka fikir macam tu.

Jadi, kalau anda ahli politik, anda nak cuba tanya AI dulu atau lebih suka jumpa orang sebenar, sebelum buat keputusan?

Apapun, teknologi ni dah mula ubah cara ahli politik buat kerja. Namun, jangan dilupa - yang mengundi nanti tetap manusia, bukan AI!

Menteri Pendidikan Tinggi Datuk Seri Diraja Dr Zambry Abd Kadir berkata, tradisi lisan bukan sekadar warisan yang diturunkan daripada satu generasi kepada generasi lain, malah menjadi medium penting dalam membina jiwa bangsa dan mengekalkan nilai kemanusiaan, terutama dalam menghadapi perkembangan teknologi moden termasuk kecerdasan buatan (AI).

“Penceritaan-penceritaan yang disampaikan tentunya ada makna-maknanya tersendiri dalam membentuk apa yang dipanggil sebagai worldview, tasawur bagi sesebuah bangsa itu,” katanya ketika berucap pada Persidangan Rumpun Melayu Sedunia (RUMIA) 2026 di Dewan Merdeka Seri Manjung Perak, semalam.

Zambry berkata dalam era yang semakin dipengaruhi algoritma dan teknologi AI, pendekatan pendidikan antara disiplin yang menggabungkan bidang sains dan teknologi dengan sains sosial perlu diberikan perhatian bagi memastikan pembangunan teknologi terus berpaksikan nilai kemanusiaan.

Beliau berkata perkembangan teknologi tinggi turut meningkatkan keperluan untuk mengintegrasikan ilmu berkaitan psikologi dan sains sosial dalam pendidikan bidang sains dan teknologi.

'Dunia semakin sedar manusia semakin kehilangan jiwanya, semakin hilang nilai kemanusiaannya. Yang memasukkan semula, yang meniupkan semula nilai-nilai kemanusiaan itu ialah daripada inilah, perkara-perkara yang kita lakukan ini,' katanya.

Sehubungan itu, beliau berharap usaha memperkukuh warisan bahasa, budaya, seni dan sastera Melayu dapat diteruskan bagi memastikan generasi muda, khususnya mahasiswa, terus memahami serta menghargai akar budaya bangsa.

Dalam pada itu, beliau menyifatkan penganjuran RUMIA sebagai kesinambungan kepada pelbagai inisiatif berkaitan bahasa dan budaya, termasuk program PULARA serta kongres bahasa yang dianjurkan di Perak dengan kerjasama pertubuhan seperti Persatuan Penulis Nasional Malaysia (PENA) dan Dewan Bahasa dan Pustaka (DBP).

RUMIA 2026 yang mengetengahkan tema “Tradisi Lisan Mendidik Jiwa” menghimpunkan ahli akademik, pendidik dan mahasiswa bagi membincangkan peranan warisan ilmu serta tradisi lisan dalam membentuk pemikiran dan identiti masyarakat Melayu.

Persidangan itu menampilkan lapan barisan panel, iaitu Prof. Dr. Habib Zarbaliyev, Dr. Hj. Zabidin Hj. Ismail, Dr. Shafa’atussara Silahuddin, Roslan Madun, Suhardi S. atau Pak Ngah Suhardi, Muhammad Arief Ab Razak, Diazlam Jazlan dan Dr. Hasrina Baharum.

Sementara itu, Naib Canselor UPSI Prof. Datuk Dr. Md Amin Md Taff berkata RUMIA merupakan wadah penting untuk mengangkat martabat tradisi lisan sebagai khazanah warisan bangsa yang bukan sahaja menyimpan nilai sejarah dan kebudayaan, malah berperanan mendidik jiwa, membentuk sahsiah serta menyemai nilai murni dalam masyarakat Melayu.

Beliau berkata cerita rakyat, pantun, peribahasa, syair dan kisah warisan menjadi medium penting untuk memelihara kebijaksanaan serta jati diri bangsa Melayu agar terus diwariskan kepada generasi seterusnya.

“Persidangan itu dianjurkan oleh Institut Peradaban Melayu UPSI sebagai usaha memperkukuh penghayatan dan pemeliharaan warisan peradaban Melayu agar terus subur dalam jiwa masyarakat serta diwarisi generasi akan datang,” katanya.

Ahmad Zahid berkata beliau telah bertemu Presiden MCA, Datuk Seri Dr Wee Ka Siong, sebelum majlis pengumuman calon dan memahami kekeliruan yang timbul berikutan tiada makluman awal daripada sekretariat.

“Saya telah bertemu Wee sebelum majlis itu, dan memang beliau juga terkejut kerana belum dimaklumkan oleh sekretariat bahawa calon-calon akan diumumkan pada majlis tersebut.

“Namun, ini adalah isu yang akan kita selesaikan. Ya, kita akan adakan perbincangan sebelum 31 Okt,” katanya kepada wartawan selepas merasmikan Larian Jambatan Sultan Nazrin Shah Bagan Datuk 2026 di sini pada Ahad.

Timbalan Perdana Menteri berkata demikian ketika diminta mengulas dakwaan MCA bahawa parti itu terkejut dengan pengumuman calon pada malam Sabtu.

Mengulas dakwaan bahawa senarai calon belum menerima pengesahan daripada kepimpinan tertinggi MCA, Ahmad Zahid menjelaskan bahawa perbincangan awal telah diamanahkan kepada Pengerusi BN Melaka, Datuk Seri Ab Rauf Yusoh bersama kepimpinan MCA negeri.

Beliau berkata masih ada ruang untuk perundingan jika MCA tidak berpuas hati dengan calon-calon yang diumumkan.

“Masih ada peluang jika ada calon yang tidak dipersetujui kerana saya belum menandatangani surat pelantikan. Jadi terpulang kepada Presiden MCA untuk menentukannya,” katanya.

Bernama melaporkan pada malam Sabtu bahawa MCA tidak akan mengiktiraf mana-mana calon parti itu yang diumumkan oleh BN bagi PRN Melaka tanpa persetujuan kepimpinan tertinggi parti.

Wee berkata pengumuman calon tanpa konsultasi dan persetujuan MCA adalah tidak boleh diterima, khususnya apabila kerusi yang sebelum ini ditandingi MCA didakwa diberikan kepada parti lain.

BN telah mengumumkan calon gabungan yang akan bertanding di 21 kerusi, termasuk dua calon MCA, iaitu penyandang kerusi Machap Jaya, Datuk Ngwe Hee Sem, dan penyandang kerusi Kelebang, Datuk Lim Ban Hong.

Penghantaran gas paip ke negara kota singa itu dikurangkan sekitar 31 juta kaki padu standard sehari untuk menyokong penjanaan tenaga domestik, kata Djoko Siswanto, ketua SKK Migas, agensi kerajaan yang menyelia industri minyak dan gas huluan Indonesia. Pengurangan ini bersamaan kira-kira 14% daripada purata eksport gas paip Indonesia ke Singapura tahun lepas, menurut pengiraan Bloomberg berdasarkan data kementerian tenaga yang dikumpulkan daripada laporan SKK Migas.

Pihak Berkuasa Pasaran Tenaga Singapura berkata dalam satu kenyataan e-mel bahawa negara tersebut mempunyai bekalan tenaga yang mencukupi. Pengurangan ini dijangka berlangsung selama 18 hari dan mewakili kurang daripada 2% daripada jumlah permintaan gas harian, menurut EMA.

Indonesia merupakan pembekal gas terbesar kepada Singapura, yang bergantung sepenuhnya kepada bahan api import untuk hampir semua penjanaan kuasanya.

“Kami mempunyai pelan kontingensi untuk menangani pengurangan seperti ini,” kata EMA pada Sabtu. Singapore GasCo bersedia mengimport lebih banyak gas asli cecair pada bila-bila masa, tambah EMA.

Djoko dari SKK Migas berkata melalui mesej teks bahawa 15 juta scfd dari Natuna akan dialihkan kepada unit utiliti milik kerajaan di Batam, hab pusat data dan pelancongan, manakala 16 juta scfd dari Sumatera akan digunakan untuk memenuhi keperluan elektrik di Batam, Bintan dan Sumatera. Laporan media tempatan sebelum ini memetik Djoko pada Jumaat bahawa pengurangan ini tidak menjejaskan negara lain. Pengurangan ini berkuat kuasa Sabtu.

Singapore’s Gas Supply Pte, yang mengimport gas dari Indonesia, berkata pihaknya sudah merasai kesannya.

“Penghantaran gas kepada pelanggan kami terjejas oleh pengurangan sementara bekalan daripada pembekal huluan kami di Indonesia,” kata jurucakap Gas Supply dalam e-mel pada Sabtu, sambil menambah bahawa syarikat itu sedang berurusan dengan pembekal dan pelanggan untuk menguruskan situasi tersebut.

Sembcorp Gas Pte, satu lagi pengimport gas Indonesia, bagaimanapun tidak memberi sebarang komen.

Walaupun Indonesia merupakan pengeksport gas utama, penghantaran ke luar negara telah menurun beberapa tahun kebelakangan ini kerana semakin banyak hasil pengeluaran digunakan untuk keperluan domestik. Pasaran LNG utama termasuk China, Jepun dan Korea Selatan, manakala gas asli paip dihantar ke Singapura dan Malaysia.

Gangguan bekalan elektrik selama 16 jam di Batam awal bulan ini, yang menjejaskan lebih 411,000 pelanggan, menjadikan langkah Indonesia mengalihkan lebih banyak gas untuk penjanaan elektrik domestik semakin mendesak. Kerajaan menggantikan ketua eksekutif gergasi elektrik milik negara PT Perusahaan Listrik Negara selepas gangguan tersebut.

Prabowo minggu ini menekankan kepentingan melindungi sumber asli Indonesia dan mengutamakan keperluan domestik dalam ucapan menyeluruh kepada anggota kabinet. Beliau juga menyentuh isu jerebu serantau, ancaman penurunan taraf pasaran oleh MSCI Inc., dan kemajuan pentadbirannya selepas dua tahun daripada tempoh lima tahun.

Selepas ucapan itu, Menteri Penyelaras bagi Hiliran dan Peralihan Tenaga Bahlil Lahadalia menyahut seruan presiden untuk ekonomi mandiri dan mencadangkan Indonesia boleh mengehadkan eksport gas ke “negara jiran.”

'Jika negara lain mempunyai pandangan berbeza terhadap kita, mereka harus berhati-hati,' katanya kepada wartawan. 'Saya sendiri mungkin mempertimbangkan untuk tidak melanjutkan eksport gas ke negara jiran — kerana, akhirnya, kita berada dalam mod bertahan dan mesti mengutamakan keperluan domestik sendiri'——BLOOMBERG

Baginda bertitah bahawa Tabung Haji ditubuhkan untuk membantu umat Islam Malaysia menyimpan wang bagi menunaikan ibadah haji di Makkah, dan pengurusan yang lemah serta salah guna yang dilaporkan sepatutnya tidak berlaku.

'Begitu juga, mesti ada akauntabiliti dan tanggungjawab dalam menguruskan dana yang diperuntukkan untuk tujuan keagamaan,' titah baginda, sambil menambah bahawa prinsip yang sama terpakai pada rumah ibadat semua agama dan rumah anak yatim.

Sultan Sharafuddin turut menggesa para ahli politik di Selangor supaya memberi tumpuan kepada khidmat kepada rakyat, memacu pertumbuhan ekonomi dan memelihara perpaduan bagi mengekalkan kedudukan negeri sebagai peneraju dalam negara.

Baginda bertitah bahawa baginda muak dengan politiking yang berlebihan dan tidak produktif.

'Seperti rakyat, saya juga muak,' titah baginda.

Institusi diraja menegaskan bahawa tiada tempat bagi politik yang mengeksploitasi isu perkauman dan agama atau yang mengheret institusi diraja ke dalam pertikaian politik.

'Kekuatan Selangor sentiasa terletak pada rakyatnya. Kita diberkati dengan masyarakat yang terdiri daripada pelbagai kaum, agama dan budaya yang telah hidup, bekerja dan makmur bersama sejak turun-temurun,' titah baginda.

Sultan Sharafuddin mengakui bahawa ahli politik mempunyai hak untuk berdebat tentang dasar, mengemukakan idea berbeza dan bersaing untuk meraih sokongan rakyat.

'Namun, politik tidak seharusnya mengorbankan keharmonian kaum atau persefahaman agama,' titah baginda dalam satu wawancara khas sempena 25 tahun baginda menaiki takhta Selangor.

Baginda turut mengingatkan ahli politik supaya mengelakkan kenyataan sensitif yang boleh menyakiti perasaan orang lain.

'Jangan jadi hero atau penghasut. Fikir dahulu sebelum bercakap dan sentiasalah berwaspada,' titah baginda.

Sultan bertitah bahawa Selangor, seperti Malaysia, dibina atas dasar tolak ansur, saling menghormati dan kesediaan untuk menghargai perbezaan sambil mengejar matlamat bersama.

Dengan media sosial yang mampu menyebarkan mesej kepada jutaan orang dalam beberapa minit, baginda memberi amaran bahawa kenyataan tidak bertanggungjawab boleh membawa kesan serius.

'Satu kenyataan yang tidak bertanggungjawab mampu membakar emosi, mendalamkan rasa curiga dan mencetuskan ketegangan yang tidak perlu antara komuniti.

'Inilah sebabnya mengapa tokoh awam mesti mengamalkan kebijaksanaan, kawalan diri dan rasa tanggungjawab yang tinggi. Kepimpinan diukur bukan sahaja melalui apa yang diucapkan, tetapi juga melalui kesan kata-kata itu pada masyarakat,' titah baginda.

Sultan Sharafuddin bertitah bahawa semua pihak akan rugi jika isu kaum dan agama sentiasa digunakan untuk memecahbelahkan masyarakat atau menimbulkan rasa takut dan syak wasangka.

Baginda turut menegaskan bahawa kejayaan Selangor adalah hasil daripada kepelbagaian, kestabilan dan sifat inklusifnya.

'Pelabur datang ke sini kerana mereka melihat negeri yang aman dan berpandangan ke hadapan. Anak muda kita mahukan peluang, pendidikan berkualiti, pekerjaan yang baik, perumahan mampu milik dan masa depan yang lebih cerah,' titah baginda.

Kepelbagaian Selangor, titah baginda, harus dilihat sebagai salah satu kelebihan daya saing terbesar negeri ini dan bukannya sumber perpecahan.

'Nasihat saya kepada semua pemimpin politik, tanpa mengira parti, mudah sahaja: letakkan kepentingan rakyat mengatasi kepentingan politik.'

'Tegakkan Perlembagaan Persekutuan, hormati kedudukan Islam sebagai Agama Persekutuan sambil memastikan hak agama lain untuk diamalkan dengan aman dan harmoni, dan pelihara semangat kesederhanaan yang sejak sekian lama menjadi asas kepada Selangor,' titah baginda lagi.

Beliau membangkitkan persoalan itu susulan kenyataan Ahli Parlimen Bagan, Lim Guan Eng bahawa Perdana Menteri, Dato’ Seri Anwar Ibrahim telah diberikan nasihat tidak tepat berhubung keupayaan teknologi aplikasi navigasi tempatan TuJu untuk menggantikan Waze.

'Soalan saya, adakah seorang yang dicanangkan sebagai ‘Menteri Kewangan Terbaik Asia’ boleh ditipu dengan mudah? Adakah ini kali pertama ditipu atau sudah ditipu berkali-kali dalam urus tadbir negara?” soalnya.

Ustaz Ahmad Fadhli membangkitkan persoalan itu sebagai mengulas kenyataan Guan Eng yang juga pemimpin DAP berhubung kemampuan aplikasi TuJu untuk menggantikan Waze.

Terdahulu, Guan Eng menyatakan bahawa Anwar jelas telah diberikan nasihat yang salah mengenai keupayaan teknologi TuJu untuk menggantikan aplikasi navigasi berkenaan.

Sehubungan itu, bekas Menteri Kewangan tersebut meminta Anwar menjelaskan jumlah kos yang ditanggung kerajaan bagi membangunkan aplikasi navigasi tempatan itu.

Guan Eng turut menegaskan bahawa individu yang bertanggungjawab meyakinkan Perdana Menteri bahawa TuJu mempunyai keupayaan teknologi mencukupi untuk menggantikan Waze wajar dipersalahkan dan dikenakan tindakan.

Isu berkenaan timbul selepas kerajaan mengarahkan penjawat awam menghentikan penggunaan Waze ketika menjalankan tugas rasmi berkuat kuasa serta-merta atas faktor keselamatan maklumat dan perlindungan data.

Pada masa sama, Anwar yang juga Ahli Parlimen Tambun menggalakkan penggunaan aplikasi navigasi tempatan seperti TuJu sebagai alternatif kepada Waze.

Bagaimanapun, kemampuan aplikasi TuJu menjadi perhatian selepas dilaporkan mengalami gangguan teknikal susulan peningkatan jumlah pengguna, sekali gus menimbulkan persoalan mengenai kesediaannya untuk menggantikan Waze.

Lembaga Lebuhraya Malaysia (LLM) memaklumkan pihaknya bersama penyedia aplikasi sedang melaksanakan usaha pemulihan kestabilan sistem serta meningkatkan keupayaan aplikasi berkenaan. – HARAKAHDAILY 23/10/2026

Dengan ribut yang melanda UK, dan gangguan dalam talian akibat kelemahan keselamatan besar-besaran, Andy Burnham berkata 'kejadian yang tidak dijangka nampaknya semakin kerap berlaku'.

Kerajaan telah mengeluarkan cadangan supaya setiap isi rumah mempunyai bekalan makanan dalam tin dan air botol untuk tiga hari bagi menghadapi krisis seperti peperangan, serangan siber atau bencana alam.

Burnham menambah: 'Ini bukan tentang panik... Ia tentang mengambil langkah bijak supaya ada cukup bekalan di rumah untuk menampung diri sekiranya situasi menjadi sukar.'

Di persidangan Parti Buruh bulan lalu, Setiausaha Perumahan Angela Rayner bergurau bahawa kotak kecemasan beliau akan termasuk sebotol wain.

Beliau berkata beliau akan memasukkan: 'Maskara, concealer, saya tak pasti, sebotol Sauvignon Blanc, satu tin kacang panggang kerana anda mesti ada kacang panggang, dan saya juga suka sebiji tin kastard yang bagus, saya rasa itu cukup untuk saya seketika.'

Apabila ditanya sama ada beliau bersetuju, Burnham memberitahu Matt Chorley di BBC Radio 5 Live: 'Saya tidak pasti sebotol wain adalah pilihan pertama terbaik jika anda dalam sedikit situasi krisis, tetapi mungkin membantu selepas kerja keras selesai.'

'Tetapi saya akan kekal dengan asas – saya memang suka kacang panggang, jadi saya ada banyak di dalam kabinet, dan sup.'

'Itu jenis-jenis perkara yang saya cadangkan orang simpan, termasuk Twiglets, saya tidak pasti saya boleh bertahan lama tanpanya.'

Bulan lalu, Pejabat Audit Negara (NAO) memberi amaran rantaian bekalan makanan Britain berisiko hasil ancaman serangan siber dan krisis iklim, serta berkata Jabatan Makanan, Alam Sekitar dan Hal Ehwal Luar Bandar (Defra) belum melakukan cukup untuk menambah daya tahan rantaian bekalan.

Ketua Eksekutif Cold Chain Federation, yang mewakili syarikat pengangkutan makanan bersuhu terkawal, juga memberitahu BBC bahawa UK disasarkan oleh penggodam siber Rusia yang 'tahu terdapat titik lemah dalam sistem bekalan makanan'.

Bercakap di sidang kemuncak daya tahan kebakaran hutan di Liverpool, Burnham menafikan kerajaan gagal bersedia, dengan berkata: 'Tidak, kita sedang berbincang dengan orang ramai tentang bagaimana untuk lebih bersedia kerana kita hidup dalam dunia di mana kejadian tidak dijangka semakin kerap terjadi.'

'Jelas sekali, cuaca ekstrem, dan hari ini UK menghadapi ribut, dan sudah tentu, kami bersimpati dengan mereka yang tiada elektrik di Cornwall sekarang.'

'Ia sekadar mempunyai bekalan di rumah untuk melalui saat-saat itu. Jadi, kami sedang membincangkan tentang daya tahan.'

Senarai semak yang disediakan kerajaan mencadangkan setiap orang mempunyai sembilan liter air – cukup untuk tiga hari – bersama makanan tahan lama seperti daging dan sayur dalam tin atau buah kering.

Kerajaan juga mencadangkan memiliki radio FM, sama ada berkuasa bateri atau dengan pemutar tenaga. Semasa krisis nasional, BBC akan mengutamakan siaran berita serta maklumat keselamatan dan kesihatan. Jika berlaku gangguan bekalan elektrik yang serius, radio FM akan menjadi cara terbaik menerima kemas kini.

Senarai itu turut menyarankan pembersih tangan, tisu basah dan kelengkapan tandas, makanan untuk haiwan peliharaan, bekalan untuk bayi, lampu suluh, selimut, power bank yang dicas untuk peranti, wang tunai sekiranya sistem pembayaran tergendala, kit pertolongan cemas dan salinan dokumen penting.

Terdahulu, Menteri Perbendaharaan James Murray memberitahu BBC Breakfast beliau masih belum mengikut arahan kerajaan untuk menyimpan stok bagi krisis.

Beliau berkata beliau ada stok kopi, tetapi menegaskan negara jiran termasuk Ireland, Perancis dan Belanda telah lama memberi nasihat serupa.

Tambahnya: 'Saya tidak akan berpura-pura bahawa saya telah mengikut semua arahan itu lagi.'

Bercakap dalam program yang sama, pemimpin Konservatif Kemi Badenoch berkata beliau 'selalu cukup stok untuk seminggu pada bila-bila masa'.

Beliau berkata kerajaan Konservatif terdahulu telah mengeluarkan nasihat serupa untuk bersiap sedia menghadapi kecemasan, tetapi menambah: 'Apa yang lebih saya risaukan ialah ia tidak kelihatan seperti [kerajaan] menjelaskan risiko yang kita hadapi, dan apa yang mereka lakukan tentang perkara besar.'

'Keluarga boleh menyimpan stok tetapi bagaimana pula dengan pertahanan, serangan siber, peperangan hibrid? Wang untuk melindungi negara belum lagi mencukupi'.

Satu permohonan eksport untuk tujuan penyelidikan dan pembangunan telah dibenarkan oleh Jabatan Mineral dan Geosains Malaysia, menurut Kementerian Sumber Asli dan Kelestarian Alam Sekitar sebagai jawapan kepada pertanyaan Bloomberg. Namun Kementerian tidak mendedahkan pemohon atau sebarang butiran lanjut.

Nadir bumi merupakan antara bahan mentah paling kritikal di dunia, terlibat dalam teknologi termasuk pelbagai aplikasi pertahanan utama. Walaupun China telah lama mendominasi aktiviti perlombongan dan pemprosesannya, negara lain termasuk Malaysia kini giat berusaha membangunkan kapasiti sendiri untuk mengurangkan kebergantungan kepada Beijing.

Pada masa ini, negara Asia Tenggara itu menempatkan Lynas Rare Earths Ltd. dari Australia, salah satu daripada dua pengeluar utama di luar China, dengan konglomerat tempatan termasuk Berjaya Corp Bhd. turut meneroka projek baharu. Antara syarikat luar negara lain, Carester SAS dari Perancis merancang untuk membina loji pemisahan nadir bumi di negeri Perak bersama Malaco Mining Group Malaysia, dan lebih sedozen firma Amerika Syarikat juga sedang meneroka peluang di sini.

Awal bulan ini, Malaysia telah mengeluarkan garis panduan untuk eksport bersyarat nadir bumi mentah, melonggarkan moratorium yang telah berkuat kuasa sejak 2024. Di bawah kerangka kerja yang dikemas kini, penghantaran bahan yang belum diproses boleh dibenarkan untuk penyelidikan dan pembangunan atau pemprosesan, tertakluk kepada syarat tertentu.

“Garis panduan ini terbuka kepada pemohon yang layak, termasuk syarikat asing, tertakluk kepada pematuhan keperluan peraturan yang berkaitan,” kata kementerian itu. Keutamaan bukanlah pada bilangan permohonan yang diluluskan, tetapi pada kualiti pelaburan, pemindahan teknologi, dan penciptaan nilai jangka panjang, tambahnya.